Sushruta Samhita
Progress:8.1%
अथातः पित्ताभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ॥१॥
Now we shall discourse on the curative treatment of Abhishyanda (Ophthalmia) due to the action of deranged Pitta .
english translation
अब हम विक्षिप्त पित्त के कारण होने वाले अभिष्यन्द (नेत्र रोग) के उपचार पर चर्चा करेंगे।
hindi translation
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥२॥
As said by Lord Dhanvantari.
english translation
जैसा कि भगवान धन्वंतरि ने कहा है।
hindi translation
पित्तस्यन्दे पैत्तिके चाधिमन्थे रक्तास्रावः स्रंसनं चापि कार्यम् । अक्ष्णोः सेकालेपनस्याञ्जनानि पैत्ते च स्याद्यद्विसर्पे विधानम् ॥३॥
In cases of Pitta-induced Abhishyanda (Ophthalmia) and Pittaja Adhimantha (Conjunctivitis), blood-letting and purgation should be performed, as well as the application of eye-washes, plasters, and collyrium. Additionally, the remedial measures prescribed for Pittaja-Visarpa (Erysipelas) should also be employed.
english translation
पित्त-प्रेरित अभिष्यंद (नेत्र रोग) और पित्तज अधिमंथा (नेत्रश्लेष्मलाशोथ) के मामलों में, रक्त-स्राव और विरेचन किया जाना चाहिए, साथ ही आंखों को धोना, प्लास्टर और काजल लगाना चाहिए। इसके अतिरिक्त, पित्तज-विसर्प (एरीसिपेलस) के लिए बताए गए उपचारात्मक उपायों को भी अपनाया जाना चाहिए।
hindi translation
गुन्द्रां शालिं शैवलं शैलभेदं दार्वीमेलामुत्पलं रोध्रमभ्रम् । पद्मात्पत्रं शर्करा दर्भमिक्षुं तालं रोध्रं वेतसं पद्मकं च ॥४॥
Gundra, Shali (paddy), Shaivala, Shaila-bheda, Darvi (Daru-haridra), Ela, Utpala, Lodhra, Abhra (Mustaka), Padma-leaves, sugar, Durva, Ikshu, Tala, Vetasa, and Padmaka.
english translation
गुंद्रा, शालि (धान), शैवाला, शैला-भेदा, दार्वी (दारु-हरिद्रा), इला, उत्पला, लोध्र, अभ्रा (मुस्तका), पद्म-पत्ते, चीनी, दूर्वा, इक्षु, ताल, वेतसा और पद्मका।
hindi translation
द्राक्षां क्षौद्रं चन्दनं यष्टिकाह्वं योषित्क्षीरं रात्र्यनन्ते च पिष्ट्वा । सर्पिःसिद्धं तर्पणे सेकनस्ये शस्तं क्षीरं सिद्धमेतेषु चाजम् ॥५॥
Draksha (raisins), honey, Chandana (sandalwood), Yashtimadhu (licorice), breast milk, and Ananta-mula (Indian sarsaparilla) should be ground together and cooked with clarified butter. This medicated ghee or milk prepared with these ingredients is recommended for Tarpana (eye nourishment), Sekana (eye-wash), and Nasya (nasal application). Goat's milk prepared with these ingredients is also considered beneficial.
english translation
द्राक्षा (किशमिश), शहद, चंदन, यष्टिमधु (लिकोरिस), स्तन दूध और अनंतमूल (भारतीय सरसपरिला) को एक साथ पीसकर घी के साथ पकाया जाना चाहिए। इन सामग्रियों से तैयार यह औषधीय घी या दूध तर्पण (आंखों की देखभाल), सेकना (आंखों को धोना) और नस्य (नाक में लगाने) के लिए अनुशंसित है। इन सामग्रियों से तैयार बकरी का दूध भी लाभकारी माना जाता है।
hindi translation
1.
औपद्रविकाध्यायः
Diseases Of The Eye And Its Appendages
2.
संधिगतरोगविज्ञानीयाध्यायः
Pathology Of The Diseases Of The Eye-joints
3.
वर्त्मगतरोगविज्ञानीयाध्यायः
Pathology Of The Diseases Of The Eye-lids
4.
शुक्लगतरोगविज्ञानीयाध्यायः
Pathology Of The Diseases Of The Sclerotic Coat
5.
कृष्णगतरोगविज्ञानीयाध्यायः
Pathology Of The Diseases Of The Black Part Of The Eye
6.
सर्वगतरोगविज्ञानीयाध्यायः
Pathology Of The Diseases Affecting The Eyes As A Whole
7.
दृष्टिगतरोगविज्ञानीयाध्यायः
Pathology Of The Diseases Of The Pupil
8.
चिकित्सितप्रविभागविज्ञानीयाध्यायः
Classification And Treatment Of Ocular Affections
9.
वाताभिष्यन्दप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Vataja Ophthalmia
पित्ताभिष्यन्दप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Pittaja Ophthalmia
11.
श्लेष्माभिष्यन्दप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Shleshma Ophthalmia
12.
रक्ताभिष्यन्दप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Raktaja Ophthalmia
13.
लेख्यरोगप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Lekhya-roga
14.
भेद्यरोगप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Eye-diseases Which Require Incision
15.
छेद्यरोगप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Eye-diseases Which Require Excision
16.
पक्ष्मकोपप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Diseases Peculiar To Eye-lashes And Eye-lids
17.
दृष्टिगतरोगप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Diseases Of Pupil And Crystalline Lens
18.
क्रियाकल्पाध्यायः
Preparations And Medicinal Measures For Ocular Affections In General
19.
नयनाभिघातप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Hurt Or Injnry To The Eye
20.
कर्णगतरोगविज्ञानीयाध्यायः
Causes And Symptoms Of Ear-disease
21.
कर्णगतरोगप्रतिषेधाध्यायः
Medical Treatment Of Ear-disease
22.
नासागतरोगविज्ञानीयाध्यायः
Causes And Symptoms Of Diseases Of The Nose
23.
नासागतरोगप्रतिषेधाध्यायः
Therapeutics Of Nasal Diseases
24.
प्रतिश्यायप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Catarrh
25.
शिरोरोगविज्ञानीयाध्यायः
Symptoms Of Diseases Of The Head
26.
शिरोरोगप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Diseases Of The Head
27.
नवग्रहाकृतिविज्ञानीयाध्यायः
Specific Features Of Nine Malignant Grahas
28.
स्कन्दग्रहप्रतिषेधाध्यायः
Therapeutics Of An Attack By Skanda-graha
29.
स्कन्दापस्मारप्रतिषेधाध्यायः
Therapeutics Of An Attack By Skandapasmara
30.
शकुनीप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of An Attack By Shakuni-graha
31.
रेवतीप्रतिषेधाध्यायः
Theraputics Of An Attack By Revati-graha
32.
पूतनाप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of An Attack By Putana-graha
33.
अन्धपूतनाप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of Andha-putana-graha
34.
शीतपूतनाप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of An Attack By Shita-putana
35.
मुखमण्डिकाप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of An Attack By Mukha-mandika
36.
नैगमेषप्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of An Attack By Naigamesha
37.
ग्रहोत्पत्त्यध्यायः
Origin Of Nine Grahas
38.
योनिव्यापत्प्रतिषेधाध्यायः
Treatment Of The Diseases Of The Female Organ Of Generation
39.
ज्वरप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Fever (jvara)
40.
अतिसारप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Diarrhea (atisara)
41.
शोषप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Phthisis (shosha)
42.
गुल्मप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Abdominal Tumors (gulma)
43.
हृद्रोगप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Heart-disease (hridroga)
44.
पाण्डुरोगप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Jaundice (pandu-roga)
45.
रक्तपित्तप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Hemorrhage (rakta-pitta)
46.
मूर्च्छाप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Fainting Fits (murccha)
47.
पानात्ययप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Alcoholism (panatyaya)
48.
तृष्णाप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Thirst (trishna)
49.
छर्दिप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Vomiting (chardi)
50.
हिक्काप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Hiccough (hicca)
51.
शोषप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Asthma (shvasa)
52.
कासप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Cough (kasa)
53.
स्वरभेदप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Hoarseness (svara-bheda)
54.
कृमिरोगप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Worms (krimi-roga)
55.
उदावर्तप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Repression Of Natural Urging (udavarta)
56.
विसूचिकाप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Cholera (visuchika)
57.
अरोचकप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Aversion To Food (arochaka)
58.
मूत्राघातप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Suppression Of Urine (mutra-ghata)
59.
मूत्रकृच्छ्रप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of The Defects Of Urine (mutra-dosha)
60.
अमानुषोपसर्गप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Demonology (amanusha)
61.
अपस्मारप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Epilepsy (apasmara)
62.
उन्मादप्रतिषेधाध्यायः
Symptoms And Treatment Of Insanity (unmada)
63.
रसभेदविकल्पाध्यायः
Different Combinations Of Six Different Rasas
64.
स्वस्थवृत्ताध्यायः
Rules Of Health
65.
तन्त्रयुक्त्यध्यायः
The Technical Terms Used In The Treatise
66.
दोषभेदविकल्पाध्यायः
The Different Modifications Of The Different Doshas
Progress:8.1%
अथातः पित्ताभिष्यन्दप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ॥१॥
Now we shall discourse on the curative treatment of Abhishyanda (Ophthalmia) due to the action of deranged Pitta .
english translation
अब हम विक्षिप्त पित्त के कारण होने वाले अभिष्यन्द (नेत्र रोग) के उपचार पर चर्चा करेंगे।
hindi translation
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥२॥
As said by Lord Dhanvantari.
english translation
जैसा कि भगवान धन्वंतरि ने कहा है।
hindi translation
पित्तस्यन्दे पैत्तिके चाधिमन्थे रक्तास्रावः स्रंसनं चापि कार्यम् । अक्ष्णोः सेकालेपनस्याञ्जनानि पैत्ते च स्याद्यद्विसर्पे विधानम् ॥३॥
In cases of Pitta-induced Abhishyanda (Ophthalmia) and Pittaja Adhimantha (Conjunctivitis), blood-letting and purgation should be performed, as well as the application of eye-washes, plasters, and collyrium. Additionally, the remedial measures prescribed for Pittaja-Visarpa (Erysipelas) should also be employed.
english translation
पित्त-प्रेरित अभिष्यंद (नेत्र रोग) और पित्तज अधिमंथा (नेत्रश्लेष्मलाशोथ) के मामलों में, रक्त-स्राव और विरेचन किया जाना चाहिए, साथ ही आंखों को धोना, प्लास्टर और काजल लगाना चाहिए। इसके अतिरिक्त, पित्तज-विसर्प (एरीसिपेलस) के लिए बताए गए उपचारात्मक उपायों को भी अपनाया जाना चाहिए।
hindi translation
गुन्द्रां शालिं शैवलं शैलभेदं दार्वीमेलामुत्पलं रोध्रमभ्रम् । पद्मात्पत्रं शर्करा दर्भमिक्षुं तालं रोध्रं वेतसं पद्मकं च ॥४॥
Gundra, Shali (paddy), Shaivala, Shaila-bheda, Darvi (Daru-haridra), Ela, Utpala, Lodhra, Abhra (Mustaka), Padma-leaves, sugar, Durva, Ikshu, Tala, Vetasa, and Padmaka.
english translation
गुंद्रा, शालि (धान), शैवाला, शैला-भेदा, दार्वी (दारु-हरिद्रा), इला, उत्पला, लोध्र, अभ्रा (मुस्तका), पद्म-पत्ते, चीनी, दूर्वा, इक्षु, ताल, वेतसा और पद्मका।
hindi translation
द्राक्षां क्षौद्रं चन्दनं यष्टिकाह्वं योषित्क्षीरं रात्र्यनन्ते च पिष्ट्वा । सर्पिःसिद्धं तर्पणे सेकनस्ये शस्तं क्षीरं सिद्धमेतेषु चाजम् ॥५॥
Draksha (raisins), honey, Chandana (sandalwood), Yashtimadhu (licorice), breast milk, and Ananta-mula (Indian sarsaparilla) should be ground together and cooked with clarified butter. This medicated ghee or milk prepared with these ingredients is recommended for Tarpana (eye nourishment), Sekana (eye-wash), and Nasya (nasal application). Goat's milk prepared with these ingredients is also considered beneficial.
english translation
द्राक्षा (किशमिश), शहद, चंदन, यष्टिमधु (लिकोरिस), स्तन दूध और अनंतमूल (भारतीय सरसपरिला) को एक साथ पीसकर घी के साथ पकाया जाना चाहिए। इन सामग्रियों से तैयार यह औषधीय घी या दूध तर्पण (आंखों की देखभाल), सेकना (आंखों को धोना) और नस्य (नाक में लगाने) के लिए अनुशंसित है। इन सामग्रियों से तैयार बकरी का दूध भी लाभकारी माना जाता है।
hindi translation