Astanga Hrudaya

Progress:90.0%

x

नलदं कटुरोहिणी पयस्या मधुकं चन्दनसारिवोग्रगन्धाः । त्रिफला कटुकत्रयं हरिद्रे सपटोलं लवणं च तैः सुपिष्टैः ॥ ४६ ॥

Medicated ghee prepared with the (decoction of) naladaṃ – Nardostachys jatamansi, kaṭurohiṇī – Picrorhiza kurroa, payasyā – Ipomoea paniculata, madhukaṃ – Glycyrrhiza glabra, candana – Santalum album, sārivā – Hemidesmus indicus, ugragandhāḥ – Acorus calamus, triphalā – triphala (Terminalia chebula, Terminalia bellirica, Phyllanthus emblica), kaṭukatrayaṃ – katutraya (Zingiber officinale, Piper longum, Piper nigrum), haridre – two types of turmeric (Curcuma longa, Berberis aristata), sapaṭolaṃ – Trichosanthes dioica, and lavaṇaṃ – salt, along with their fine paste;

english translation

naladaM kaTurohiNI payasyA madhukaM candanasArivogragandhAH । triphalA kaTukatrayaM haridre sapaTolaM lavaNaM ca taiH supiSTaiH ॥ 46 ॥

hk transliteration by Sanscript

त्रिगुणेन रसेन शङ्खपुष्प्याः सपयस्कं घृतनल्वणं विपक्वम् । उपयुज्य भवेज्जडोऽपि वाङ्मी श्रुतधारी प्रतिभानवानरोगः ॥ ४७ ॥

cooked with three times the quantity of juice of śaṅkhapuṣpī (Convolvulus prostratus) and milk—by using this, even a dull-witted or foolish person becomes eloquent in speech, retentive of learned scriptures, highly imaginative/genius, and free from diseases.

english translation

triguNena rasena zaGkhapuSpyAH sapayaskaM ghRtanalvaNaM vipakvam । upayujya bhavejjaDo'pi vAGmI zrutadhArI pratibhAnavAnarogaH ॥ 47 ॥

hk transliteration by Sanscript

पेष्यैर्मृणालबिसकेसरपत्रबीजैः सिद्धं सहेमशकलं पयसा च सर्पिः । पञ्चारविन्दमिति तत्प्रथितं पृथिव्यां प्रभ्रष्टपौरुषबलप्रतिभैर्निषेव्यम् ॥ ४८ ॥

Paste of mṛṇāla – stalk of lotus – Nelumbo nucifera, bisa – (padma) -­ Nelumbo nucifera, kesara – stamens of Nelumbo nucifera, patra – (lotus petals) – Nelumbo nucifera, bīja – and seeds of Nelumbo nucifera, thin flakes of hema (gold), payasā ca – milk and ghee cooked together is known as Panchaaravinda ghrita, if used it is very beneficial to those who have lost their potency, strength and intelligence on the earth.

english translation

peSyairmRNAlabisakesarapatrabIjaiH siddhaM sahemazakalaM payasA ca sarpiH । paJcAravindamiti tatprathitaM pRthivyAM prabhraSTapauruSabalapratibhairniSevyam ॥ 48 ॥

hk transliteration by Sanscript

यन्नालकन्ददलकेसरवद्विपक्वं नीलोत्पलस्य तदपि प्रथितं द्वितीयम् । सर्पिश्चतुष्कुवलयं सहिरण्यपत्रं मेध्यं गवामपि भवेत्किमुमानुषाणाम् ॥ ४९ ॥

Paste of stalk, tubers, petal, stamen of nīlotpala – Nymphaea stellata, thin flakes of hiranya (gold) and ghee cooked; all together is known as second Chatushkuvalaya ghrita, is a bestower of intelligence even to the cows, then what to say of men.

english translation

yannAlakandadalakesaravadvipakvaM nIlotpalasya tadapi prathitaM dvitIyam । sarpizcatuSkuvalayaM sahiraNyapatraM medhyaM gavAmapi bhavetkimumAnuSANAm ॥ 49 ॥

hk transliteration by Sanscript

ब्राह्मीवचासैन्धवशङ्खपुष्पीमत्स्याक्षकब्रह्मसुवर्चलैन्द्र्यः । वैदेहिका च त्रियवाः पृथक् स्युर्यवौ सुवर्णस्य तिलो विषस्य ॥ ५० ॥

brāhmī – Bacopa monnieri, vacā – Acorus calamus, rock salt, śaṅkhapuṣpī – Convolvulus pluricaulis, matsyākṣaka – Alternanthera sessilis, brahma suvarcala – ­Gynanadropis pentaphylla, aindryaḥ – Citrullus colocynthis vaidehikā ca – and Piper longum each three Hordeum vulgare in quantity, yavau – two Hordeum vulgare quantity of of gold, viṣasya – (vatsanabha) – Aconitum ferox tilo – equal to one Seed of Sesamum indicum,

english translation

brAhmIvacAsaindhavazaGkhapuSpImatsyAkSakabrahmasuvarcalaindryaH । vaidehikA ca triyavAH pRthak syuryavau suvarNasya tilo viSasya ॥ 50 ॥

hk transliteration by Sanscript