Astanga Hrudaya
Progress:31.1%
शिरःपार्श्वास्थिरुक्कम्पो मर्मभेदस्त्रिकग्रहः । उरोविबन्धस्तिमिरं कासः श्वासः प्रजागरः ॥ १६ ॥
Pain in the head, flanks, and bones (shirah-parshva-asthi-ruk); tremors (kampa); cutting pain in the vital spots (marma-bheda); catching pain/stiffness in the upper back or sacral region (trika-graha); constriction or tightness in the chest (uro-vibandha); darkness before the eyes, temporary blindness, or coma (timira); cough (kasa); dyspnea or breathlessness (shvasa); and sleeplessness (prajagara).
english translation
ziraHpArzvAsthirukkampo marmabhedastrikagrahaH । urovibandhastimiraM kAsaH zvAsaH prajAgaraH ॥ 16 ॥
hk transliteration by Sanscriptस्वेदोऽतिमात्रं विष्टम्भः श्वयथुश्चित्तविभ्रमः । प्रलापश्छर्दिरुत्क्लेशो भ्रमो दुःस्वप्नदर्शनम् ॥ १७ ॥
Excessive sweating (sveda-atimatram), constipation or flatulence (vishtambha), swelling or edema (shvayathu), disorders of the mind or mental confusion (chitta-vibhrama), irrelevant talk or delirium (pralapa), vomiting (chhardi), nausea (utklesha), dizziness or vertigo (bhrama), and seeing bad dreams (duh-svapna-darshanam).
english translation
svedo'timAtraM viSTambhaH zvayathuzcittavibhramaH । pralApazchardirutklezo bhramo duHsvapnadarzanam ॥ 17 ॥
hk transliteration by Sanscriptविशेषाज्जागरश्वासकम्पमूर्धरुजोऽनिलात् । स्वप्ने भ्रमत्युत्पतति प्रेतैश्च सह भाषते ॥ १८ ॥
Vataja Madatyaya – intoxication caused by vata: Loss of sleep, dyspnea, tremors, headache, seeing dreams such as roaming from place to place, falling from the sky and talking with devils – are specially of Vataja kind
english translation
vizeSAjjAgarazvAsakampamUrdharujo'nilAt । svapne bhramatyutpatati pretaizca saha bhASate ॥ 18 ॥
hk transliteration by Sanscriptपित्ताद्दाहज्वरस्वेदमोहातीसारतृड्भ्रमाः । देहो हरितहारिद्रो रक्तनेत्रकपोलता ॥ १९ ॥
Pittaja Madatyaya – intoxication caused by pitta: Burning sensation, fever, perspiration, delusion, diarrhea, thirst, dizziness, green or yellow discoloration of the body, red color of the eyes and cheeks – are especially of Pittaja kind.
english translation
pittAddAhajvarasvedamohAtIsAratRDbhramAH । deho haritahAridro raktanetrakapolatA ॥ 19 ॥
hk transliteration by Sanscriptश्लेष्मणा छर्दिहृल्लासनिद्रोदर्दाङ्गगौरवम् । सर्वजे सर्वलिङ्गत्वं मुक्त्वा मद्यं पिबेत्तु यः ॥ २० ॥
Kaphaja & Sarvaja Madatyaya – intoxication caused by kapha and all doshas: Vomiting, nausea sleep, appearance of rashes on the skin and feeling of heaviness of the body – are especially of Kaphaja kind. All the symptoms will be found in that caused by all the Doshas. He who discontinued drinking wine for some time begins to take it again suddenly
english translation
zleSmaNA chardihRllAsanidrodardAGgagauravam । sarvaje sarvaliGgatvaM muktvA madyaM pibettu yaH ॥ 20 ॥
hk transliteration by Sanscript