Astanga Hrudaya
Progress:97.1%
कोशातक्यग्निकः पाठा सूर्यवल्ल्यमृताभयाः । शेलुः शिरीषः किणिही हरिद्रे क्षौद्रसाह्वया ॥ २१ ॥
kośātakī – Luffa acutangula, agnikaḥ – Plumbago zeylanica, pāṭhā – Cissampelos pareira, sūryavallī – Phaseolus trilobus, amṛta – Tinospora cordifolia, abhayāḥ – Terminalia chebula, śeluḥ – Cordia dichotoma, śirīṣaḥ – Albizia lebbeck, kiṇihī – Achyranthes aspera, haridre – the two haridra (Curcuma longa, Berberis aristata),
english translation
kozAtakyagnikaH pAThA sUryavallyamRtAbhayAH । zeluH zirISaH kiNihI haridre kSaudrasAhvayA ॥ 21 ॥
hk transliteration by Sanscriptपुनर्नवे त्रिकटुकं बृहत्यौ सारिवे बला । एषां यवागूं निर्यूहे शीतां सघृतमाक्षिकाम् ॥ २२ ॥
punarnave – the two punarnava (Trianthema portulacastrum, Boerhaavia diffusa), trikatuka – Black pepper (Piper nigrum), Long pepper (Piper longum), Ginger (Zingiber officinale), the two Brihati (Solanum indicum, Solanum torvum), the two Sariva (Hemidesmus indicus, Cryptolepis buchanani), balā – Sida cordifolia; all are boiled in water to prepare a decoction. Using this decoction, yavagu (thin gruel) is prepared, allowed to cool, then mixed with ghee and honey,
english translation
punarnave trikaTukaM bRhatyau sArive balA । eSAM yavAgUM niryUhe zItAM saghRtamAkSikAm ॥ 22 ॥
hk transliteration by Sanscriptयुञ्ज्याद्वेगान्तरे सर्वविषघ्नीं कृतकर्मणः । तद्वन्मधूकमधुकपद्मकेसरचन्दनैः ॥ २३ ॥
and consumed in between the stages of poison and after cleansing therapies; it cures all kinds of poison. Similarly, madhūka – Madhuca longifolia, madhuka – Glycyrrhiza glabra, padmakesara – stamen of Nelumbo nucifera, candanaiḥ – and Santalum album may also be used (for preparation of decoction).
english translation
yuJjyAdvegAntare sarvaviSaghnIM kRtakarmaNaH । tadvanmadhUkamadhukapadmakesaracandanaiH ॥ 23 ॥
hk transliteration by Sanscriptअञ्जनं तगरं कुष्ठं हरितालं मनःशिला । फलिनी त्रिकटु स्पृक्का नागपुष्पं सकेसरम् ॥ २४ ॥
añjanaṃ – Antimony sulphide, tagaraṃ – Valeriana wallichii, kuṣṭhaṃ – Saussurea lappa, haritālaṃ – arsenic trisulphidum, manaḥśilā – realgar, phalinī – Callicarpa macrophylla, Trikatu (Black pepper – Piper nigrum, Long pepper fruit – Piper longum, Ginger – Zingiber officinale), spṛkkā – Anisomeles malabarica, nāgapuṣpaṃ – Mesua ferrea, sakesaram – Mesua ferrea,
english translation
aJjanaM tagaraM kuSThaM haritAlaM manaHzilA । phalinI trikaTu spRkkA nAgapuSpaM sakesaram ॥ 24 ॥
hk transliteration by Sanscriptहरेणुर्मधुकं मांसी रोचना काकमालिका । श्रीवेष्टकं सर्जरसः शताह्वा कुङ्कुमं बला ॥ २५ ॥
hareṇu: – Pisum sativum, madhukaṃ – Glycyrrhiza glabra, māṃsī – Nardostachys jatamansi, rocanā – bezoar, kākamālikā – Solanum nigrum, śrīveṣṭakaṃ – exudates from Pinus roxburghii, sarjarasaḥ – resin of Vateria indica, śatāhvā – Anethum sowa, kuṅkumaṃ – Crocus sativus, balā – Sida cordifolia,
english translation
hareNurmadhukaM mAMsI rocanA kAkamAlikA । zrIveSTakaM sarjarasaH zatAhvA kuGkumaM balA ॥ 25 ॥
hk transliteration by Sanscript