Sushruta Samhita
Progress:96.4%
प्रद्रवाणि रसांश्चैव पानीयं पानकं पयः । खडान् यूषांश्च पेयांश्च सव्ये पार्श्वे प्रदापयेत् ॥४५६॥
Liquids, juices, beverages, and drinks, including soups, should be placed on the left side.
english translation
तरल पदार्थ, रस, पेय, और सूप आदि को बाईं ओर रखा जाना चाहिए।
hindi translation
pradravANi rasAMzcaiva pAnIyaM pAnakaM payaH । khaDAn yUSAMzca peyAMzca savye pArzve pradApayet ॥456॥
hk transliteration by Sanscriptसर्वान् गुडविकारांश्च रागषाडवसट्टकान् । पुरस्तात् स्थापयेत् प्राज्ञो द्वयोरपि च मध्यतः ॥४५७॥
All types of sweet preparations and flavored dishes should be placed in front, while the rest can be arranged in the middle.
english translation
सभी प्रकार की मीठी व्यंजन और स्वादयुक्त खाद्य पदार्थों को सामने रखा जाए, जबकि अन्य वस्तुएं मध्य में व्यवस्थित की जाएं।
hindi translation
sarvAn guDavikArAMzca rAgaSADavasaTTakAn । purastAt sthApayet prAjJo dvayorapi ca madhyataH ॥457॥
hk transliteration by Sanscriptएवं विज्ञाय मतिमान् भोजनस्योपकल्पनाम् । भोक्तारं विजने रम्ये निःसम्पाते शुभे शुचौ ॥४५८॥
Thus, knowing the arrangement of the meal, the wise person should serve the food to the eater in a pleasant, secluded, clean, and auspicious place.
english translation
इस प्रकार भोजन की व्यवस्था को जानकर, बुद्धिमान व्यक्ति भोजक को एक रमणीय, एकांत, शुद्ध, और शुभ स्थान पर भोजन प्रस्तुत करें।
hindi translation
evaM vijJAya matimAn bhojanasyopakalpanAm । bhoktAraM vijane ramye niHsampAte zubhe zucau ॥458॥
hk transliteration by Sanscriptसुगन्धपुष्परचिते समे देशे च भोजयेत् । विशिष्टमिष्टसंस्कारैः पथ्यैरिष्टै रसादिभिः ॥४५९॥
The meal should be served in a place adorned with fragrant flowers, well-prepared with specific tastes and flavors, and in a clean and suitable location.
english translation
भोजन सुगंधित फूलों से सजाए गए स्थान पर, विशेष स्वाद और रस से पूर्ण, और स्वच्छ और उपयुक्त स्थान पर प्रस्तुत किया जाना चाहिए।
hindi translation
sugandhapuSparacite same deze ca bhojayet । viziSTamiSTasaMskAraiH pathyairiSTai rasAdibhiH ॥459॥
hk transliteration by Sanscriptमनोज्ञं शुचि नात्युष्णं प्रत्यग्रमशनं हितम् । पूर्वं मधुरमश्नीयान्मध्येऽम्ललवणौ रसौ ॥४६०॥
The meal should be pleasant, clean, not overly hot, and served with a timely arrangement. Sweet dishes should be consumed first, followed by sour and salty flavors in the middle.
english translation
भोजन मनोहर, स्वच्छ और अत्यधिक गर्म न हो, तथा समयानुसार परोसा जाए। पहले मधुर भोजन खाया जाना चाहिए, और मध्य में अम्ल और लवण के स्वाद आने चाहिए।
hindi translation
manojJaM zuci nAtyuSNaM pratyagramazanaM hitam । pUrvaM madhuramaznIyAnmadhye'mlalavaNau rasau ॥460॥
hk transliteration by Sanscript