Sushruta Samhita
Progress:80.4%
तेषामप्यनिलघ्नत्वाच्चौण्ट्यकौप्यौ गुणोत्तरौ । स्निग्धत्वात् स्वादुपाकत्वात्तयोर्वाप्या गुणाधिकाः ॥१२१॥
Among these, the Chauntika and Kaupya are superior in qualities due to their ability to mitigate the doshas. They have additional qualities due to their oiliness and sweet taste.
english translation
इनमें से चौण्टिक और कौप्य गुणों में श्रेष्ठ हैं क्योंकि वे दोषों को कम करने की क्षमता रखते हैं। इनके स्निग्धता और मधुर स्वाद के कारण अतिरिक्त गुण होते हैं।
hindi translation
नादेया गुरवो मध्ये यस्मात् पुच्छास्यचारिणः । सरस्तडागजानां तु विशेषेण शिरो लघु ॥१२२॥
Among the Nadeyas, those that are found in the middle of the water bodies, like in lakes and ponds, are specifically light on the head.
english translation
नादेया में, जो जलाशयों जैसे सरोवरों और तालाबों के मध्य में पाए जाते हैं, वे विशेष रूप से सिर के लिए हल्के होते हैं।
hindi translation
अदूरगोचरा यस्मात्तस्मादुत्सोदपानजाः । किञ्चिन्मुक्त्वा शिरोदेशमत्यर्थं गुरवस्तु ते ॥१२३॥
Those that are not easily accessible, such as those found far away, especially those that are from the upper regions and are very heavy, should be avoided.
english translation
जो आसानी से पहुंच में नहीं आते, जैसे दूरस्थ स्थानों पर पाए जाते हैं, विशेष रूप से वे जो उच्च क्षेत्रों से होते हैं और अत्यंत भारी होते हैं, उन्हें टाला जाना चाहिए।
hindi translation
अधस्ताद्गुरवो ज्ञेया मत्स्याः सागरसम्भवाः । उरोविचरणात्तेषां पूर्वमङ्गं लघु स्मृतम् ॥१२४॥
Those that are found below, such as fish from the ocean, are considered heavy. Their upper parts are thought to be lighter in comparison.
english translation
जो नीचे पाए जाते हैं, जैसे सागर से उत्पन्न मछलियाँ, वे भारी मानी जाती हैं। उनके ऊपरी भागों को तुलनात्मक रूप से हल्का समझा जाता है।
hindi translation
इत्यानूपो महाष्यन्दी मांसवर्ग उदीरितः ॥१२५॥
Thus, the Anupa (semi-aquatic) category of meat has been described as having high moisture content.
english translation
इस प्रकार, अनूप (आर्धजलवासी) मांसवर्ग को उच्च आर्द्रता वाली माना गया है।
hindi translation
1.
वेदोत्पत्त्यध्यायः
Origin Of Ayurveda
2.
शिष्योपनयनीयाध्यायः
Initiation Of The Pupil
3.
अध्ययनसंप्रदानीयाध्यायः
Classification Of Ayurveda
4.
प्रभाषणीयाध्यायः
General Explanations
5.
अग्रोपहरणीयाध्यायः
Preliminary Measures
6.
ऋतुचर्याध्यायः
Different Seasons Of The Year
7.
यन्त्रविध्यध्यायः
Surgical Appliances
8.
शस्त्रावचारणीयाध्यायः
Surgical Instruments
9.
योग्यासूत्रीयाध्यायः
Practical Surgical Instructions
10.
विशिखानुप्रवेशनीयाध्यायः
Qualifications Of A Physician
11.
क्षारपाकविध्यध्यायः
Alkaline Cautery
12.
अग्निकर्मविध्यध्यायः
Thermal Cautery
13.
जलौकावचारणीयाध्यायः
Usage Of Leeches
14.
शोणितवर्णनीयाध्यायः
Description Of Blood
15.
दोषधातुमलक्षयवृद्धिविज्ञानीयाध्यायः
Knowledge Of Doshas
16.
कर्णव्यधबन्धविध्यध्यायः
Puncturing And Bandaging The Ear
17.
आमपक्वैषणीयाध्यायः
Features Of Unripe And Ripe Swelling
18.
व्रणालेपनबन्धविध्यध्यायः
Poulticing And Bandaging Of Wounds
19.
व्रणितोपासनीयाध्यायः
Care Of The Wounded
20.
हिताहितीयाध्यायः
Suitable And Unsuitables For Health
21.
व्रणप्रश्नाध्यायः
Questions Concerning Wounds
22.
व्रणास्रावविज्ञानीयाध्यायः
Knowledge Of Exudates Of Wounds
23.
कृत्याकृत्यविध्यध्यायः
Prognosis Of Wounds
24.
व्याधिसमुद्देशीयाध्यायः
Knowledge Of Diseases
25.
अष्टविधशस्त्रकर्मीयाध्यायः
Eight Kinds Of Surgical Operations
26.
प्रनष्टशल्यविज्ञानीयाध्यायः
Knowledge Of Foreign Bodies
27.
शल्यापनयनीयाध्यायः
Removal Of Foreign Bodies
28.
विपरीताविपरीतव्रणविज्ञानीयाध्यायः
Prognosis Of Wounds
29.
विपरीताविपरीतदूतशकुनस्वप्ननिदर्शनीयाध्यायः
Auspicious And Inauspicious Dreams
30.
पञ्चेन्द्रियार्थविप्रतिपत्त्यध्यायः
Good And Bad Sensory Perceptions
31.
छायाविप्रतिपत्त्यध्यायः
Signs Of Color And Fatal Prognosis
32.
स्वभावविप्रतिपत्त्यध्यायः
Good And Bad Nature Of Body Parts Fatal Signs
33.
अवारणीयाध्यायः
Fatal Signs Of Diseases
34.
युक्तसेनीयाध्यायः
Duties Of Army Surgeon
35.
आतुरोपक्रमणीयाध्यायः
Examination Of The Patient
36.
भूमिप्रविभागविज्ञानीयाध्यायः
Kinds Of Land Regions
37.
मिश्रकाध्यायः
Drugs Of Specific Actions
38.
द्रव्यसंग्रहणीयाध्यायः
Groups Of Drugs
39.
संशोधनसंशमनीयाध्यायः
Purificatory And Palliative Drugs
40.
द्रव्यरसगुणवीर्यविपाकविज्ञानीयाध्यायः
Drugs And Their Properties
41.
द्रव्यविशेषविज्ञानीयाध्यायः
Knowledge Of Categories Of Drugs
42.
रसविशेषविज्ञानीयाध्यायः
Knowledge Of Tastes Of Drugs
43.
वमनद्रव्यविकल्पविज्ञानीयाध्यायः
Recipes Of Emetic Drugs
44.
विरेचनद्रव्यविकल्पविज्ञानीयाध्यायः
Recipes Of Purgative Drugs
45.
द्रवद्रव्यविध्यध्यायः
Knowledge Of Liquid Substances
अन्नपानविध्यध्यायः
Diet Articles And Regimen Of Diet
Progress:80.4%
तेषामप्यनिलघ्नत्वाच्चौण्ट्यकौप्यौ गुणोत्तरौ । स्निग्धत्वात् स्वादुपाकत्वात्तयोर्वाप्या गुणाधिकाः ॥१२१॥
Among these, the Chauntika and Kaupya are superior in qualities due to their ability to mitigate the doshas. They have additional qualities due to their oiliness and sweet taste.
english translation
इनमें से चौण्टिक और कौप्य गुणों में श्रेष्ठ हैं क्योंकि वे दोषों को कम करने की क्षमता रखते हैं। इनके स्निग्धता और मधुर स्वाद के कारण अतिरिक्त गुण होते हैं।
hindi translation
नादेया गुरवो मध्ये यस्मात् पुच्छास्यचारिणः । सरस्तडागजानां तु विशेषेण शिरो लघु ॥१२२॥
Among the Nadeyas, those that are found in the middle of the water bodies, like in lakes and ponds, are specifically light on the head.
english translation
नादेया में, जो जलाशयों जैसे सरोवरों और तालाबों के मध्य में पाए जाते हैं, वे विशेष रूप से सिर के लिए हल्के होते हैं।
hindi translation
अदूरगोचरा यस्मात्तस्मादुत्सोदपानजाः । किञ्चिन्मुक्त्वा शिरोदेशमत्यर्थं गुरवस्तु ते ॥१२३॥
Those that are not easily accessible, such as those found far away, especially those that are from the upper regions and are very heavy, should be avoided.
english translation
जो आसानी से पहुंच में नहीं आते, जैसे दूरस्थ स्थानों पर पाए जाते हैं, विशेष रूप से वे जो उच्च क्षेत्रों से होते हैं और अत्यंत भारी होते हैं, उन्हें टाला जाना चाहिए।
hindi translation
अधस्ताद्गुरवो ज्ञेया मत्स्याः सागरसम्भवाः । उरोविचरणात्तेषां पूर्वमङ्गं लघु स्मृतम् ॥१२४॥
Those that are found below, such as fish from the ocean, are considered heavy. Their upper parts are thought to be lighter in comparison.
english translation
जो नीचे पाए जाते हैं, जैसे सागर से उत्पन्न मछलियाँ, वे भारी मानी जाती हैं। उनके ऊपरी भागों को तुलनात्मक रूप से हल्का समझा जाता है।
hindi translation
इत्यानूपो महाष्यन्दी मांसवर्ग उदीरितः ॥१२५॥
Thus, the Anupa (semi-aquatic) category of meat has been described as having high moisture content.
english translation
इस प्रकार, अनूप (आर्धजलवासी) मांसवर्ग को उच्च आर्द्रता वाली माना गया है।
hindi translation