Sushruta Samhita
Progress:80.1%
पाठीनः श्लेष्मलो वृष्यो निद्रालुः पिशिताशनः । दूषयेद्रक्तपित्तं तु कुष्ठरोगं करोत्यसौ । मुरलो बृंहणो वृष्यः स्तन्यश्लेष्मकरस्तथा ॥११६॥
The fish called "Paathina" is mucilaginous, virile, conducive to sleep, and is consumed as a paste. It aggravates blood disorders and skin diseases. The fish called "Mural" promotes vitality and is virile, beneficial for lactation and increasing bodily fluids.
english translation
"पाठीन" नामक मछली श्लेष्मवर्धक, वृष्य, निद्रादायक और पिशिताशन होती है। यह रक्तविकार और त्वचा रोगों को बढ़ा देती है। "मुरल" नामक मछली बृंहणी, वृष्य होती है, यह स्तन्य और श्लेष्म वर्धन में लाभकारी होती है।
hindi translation
pAThInaH zleSmalo vRSyo nidrAluH pizitAzanaH । dUSayedraktapittaM tu kuSTharogaM karotyasau । muralo bRMhaNo vRSyaH stanyazleSmakarastathA ॥116॥
hk transliteration by Sanscriptसरस्तडागसम्भूताः स्निग्धाः स्वादुरसाः स्मृताः । महाह्रदेषु बलिनः, स्वल्पेऽम्भस्यबलाः स्मृताः ॥११७॥
The fish that are born in ponds and lakes are smooth and have a sweet taste. They are potent in large lakes, but their strength is minimal in small water bodies.
english translation
जो मछलियाँ सरोवरों और तालाबों में उत्पन्न होती हैं, वे स्निग्ध और स्वाद में मीठी होती हैं। ये बड़ी झीलों में बलवती होती हैं, परंतु छोटे जलाशयों में इनका बल कम होता है।
hindi translation
sarastaDAgasambhUtAH snigdhAH svAdurasAH smRtAH । mahAhradeSu balinaH, svalpe'mbhasyabalAH smRtAH ॥117॥
hk transliteration by Sanscriptतिमितिमिङ्गिलकुलिशपाकमत्स्यनिरुलनन्दिवार(रु)लकमकरगर्गरचन्द्रकमहामीनराजीवप्रभृतयः सामुद्राः ॥११८॥
The sea-born fishes include the Timitiminga, Kulisha, Pakama, Matsya, Nirula, Nandivara, (Ruru), Laka, Makara, Garagara, Chandra, Maha-Mina, and Rajiva, among others.
english translation
सामुद्रिक मछलियों में तिमितिमिङ्गिल, कुलिश, पाकमत्स्य, निरुल, नन्दिवार, (रु), लकर, मकर, गर्गर, चन्द्र, महामीन, और राजीव आदि शामिल हैं।
hindi translation
timitimiGgilakulizapAkamatsyanirulanandivAra(ru)lakamakaragargaracandrakamahAmInarAjIvaprabhRtayaH sAmudrAH ॥118॥
hk transliteration by Sanscriptसामुद्रा गुरवः स्निग्धा मधुरा नातिपित्तलाः । उष्णा वातहरा वृष्या वर्चस्याः श्लेष्मवर्धनाः ॥११९॥
Sea-born (fishes) are nourishing, oily, sweet, and not very heating. They are warm, reduce Vata, are beneficial for strength, and enhance the body’s tissue and mucus.
english translation
सामुद्रिक मछलियाँ पोषक, तैलीय, मधुर, और अत्यधिक गर्म नहीं होतीं। ये उष्ण होती हैं, वात को कम करती हैं, बलवर्धक होती हैं, और शरीर के ऊतकों और कफ को बढ़ाती हैं।
hindi translation
sAmudrA guravaH snigdhA madhurA nAtipittalAH । uSNA vAtaharA vRSyA varcasyAH zleSmavardhanAH ॥119॥
hk transliteration by Sanscriptबलावहा विशेषेण मांसाशित्वात् समुद्रजाः । समुद्रजेभ्यो नादेया बृंहणत्वाद्गुणोत्तराः ॥१२०॥
Sea-born (fishes) are especially nourishing due to their meat-like qualities. Among sea-born fishes, the non-sea-born ones are superior in qualities due to their strength-giving properties.
english translation
समुद्रज मछलियाँ विशेष रूप से मांस के गुणों के कारण पोषक होती हैं। समुद्रज मछलियों में, समुद्रज से बाहर की मछलियाँ अपने बलवर्धक गुणों के कारण गुणात्मक दृष्टि से श्रेष्ठ होती हैं।
hindi translation
balAvahA vizeSeNa mAMsAzitvAt samudrajAH । samudrajebhyo nAdeyA bRMhaNatvAdguNottarAH ॥120॥
hk transliteration by Sanscript