Sushruta Samhita
Progress:71.5%
पद्मपुष्करवन्मध्ये पिडकाभिः समाचिताम् । इन्द्रवृद्धां तु तां विद्याद्वातपित्तोत्थितां भिषक् ॥११॥
In the center, resembling a lotus or water lily, and filled with pustules, this condition, known as "Indravriddha," should be understood by physicians as caused by Vata and Pitta.
english translation
मध्य में कमल या जलकुम्भी के समान और फुंसियों से भरी हुई, इस अवस्था को "इन्द्रवृद्धा" कहा जाता है, और चिकित्सक इसे वात और पित्त से उत्पन्न समझें।
hindi translation
मण्डलं वृत्तमुत्सन्नं सरक्तं पिडकाचितम् । रुजाकरीं गदर्भिकां तां विद्याद्वातपित्तजाम् । कर्णौ परि समन्ताद्वा पृष्ठे वा पिडकोग्ररुक् । शालूकवत्पनसिकां तां विद्याच्छ्लेष्मवातजाम् ॥१२॥
A circular, raised, reddish region filled with pustules, causing pain, this condition, known as "Gadarbhika," should be understood as caused by Vata and Pitta. When pustules appear around both ears or on the back with intense pain, resembling a lotus root or jackfruit, it should be recognized as caused by Kapha and Vata.
english translation
गोल, उठा हुआ, लाल रंग का और फुंसियों से भरा हुआ, जो दर्द उत्पन्न करता है, इस अवस्था को "गदर्भिका" कहा जाता है, और इसे वात और पित्त से उत्पन्न समझें। जब फुंसियां दोनों कानों के चारों ओर या पीठ पर अत्यधिक दर्द के साथ दिखाई दें, जो कमल के मूल या कटहल जैसी लगती हों, तो इसे कफ और वात से उत्पन्न समझें।
hindi translation
हनुसन्धौ समुद्भूतं शोफमल्परुजं स्थिरम् । पाषाणगर्दभं विद्याद्बलासपवनात्मकम् ॥१३॥
A swelling that appears at the jaw joint, with mild pain and immobility, should be recognized as "Pashanagardabha," caused by an imbalance of strength (Bala) and Vata.
english translation
जबड़े के संधि स्थान पर उत्पन्न होने वाली सूजन, जिसमें हल्का दर्द हो और जो स्थिर हो, उसे "पाषाणगर्दभ" कहा जाता है, और इसे बल और वात के असंतुलन से उत्पन्न समझें।
hindi translation
विसर्पवत् सर्पति यो दाहज्वरकरस्तनुः । अपाकः श्वयथुः पित्तात् स ज्ञेयो जालगर्दभः ॥१४॥
A swelling that spreads like "Visarpa," causing burning sensation and fever but remains thin and non-suppurative, should be known as "Jalagardabha," caused by Pitta.
english translation
जो सूजन विसर्प की तरह फैलती है, जलन और बुखार उत्पन्न करती है, लेकिन पतली होती है और पकती नहीं है, उसे पित्त से उत्पन्न "जालगर्दभ" कहा जाता है।
hindi translation
पिडिकामुत्तमाङ्गस्थां वृत्तामुग्ररुजाज्वराम् । सर्वात्मकां सर्वलिङ्गां जानीयादिरिवेल्लिकाम् ॥१५॥
A round swelling located on the head, causing severe pain and fever, involving all the three doshas and exhibiting symptoms of all, should be known as "Irivellika."
english translation
जो गोल सूजन सिर पर होती है, तीव्र पीड़ा और ज्वर उत्पन्न करती है, तीनों दोषों से युक्त होती है और सभी लक्षण दिखाती है, उसे "इरिवेल्लिका" के नाम से जानना चाहिए।
hindi translation
1.
वातव्याधिनिदानम्
Diseases Of The Nervous System
2.
अर्शोनिदानम्
Diagnosis Of Haemorrhoids
3.
अश्मरीनिदानम्
Diagnosis Of Urinary Calculus
4.
भगन्दरनिदानम्
Diagnosis Of Anal Fistula
5.
कुष्ठनिदानम्
Diagnosis Of Leprosy And Other Skin Diseases
6.
प्रमेहनिदानम्
Diagnosis Of Diabetes
7.
उदरनिदानम्
Diagnosis Of Enlargement Of The Abdomen
8.
मूढगर्भनिदानम्
Diagnosis Of Foetal Obstruction
9.
विद्रधिनिदानम्
Diagnosis Of Abscess
10.
विसर्पनाडीस्तनरोगनिदानम्
Diagnosis Of Erysipelas, Sinus And Mammae
11.
ग्रन्थ्यपच्यर्बुदगलगण्डनिदानम्
Diagnosis Of Glands, Scrofula, Tumors And Goitre
12.
वृद्ध्युपदंशश्लीपदनिदानम्
Diagnosis Of Hernia, Tumours, Elephantiasis, Etc.
क्षुद्ररोगनिदानम्
Diagnosis Of Minor Diseases
14.
शूकदोषनिदानम्
Diagnosis Of Diseases Of The Penis
15.
भग्ननिदानम्
Diagnosis Of Fractures-dislocations
16.
मुखरोगनिदानम्
Diagnosis Of Diseases Of Mouth
Progress:71.5%
पद्मपुष्करवन्मध्ये पिडकाभिः समाचिताम् । इन्द्रवृद्धां तु तां विद्याद्वातपित्तोत्थितां भिषक् ॥११॥
In the center, resembling a lotus or water lily, and filled with pustules, this condition, known as "Indravriddha," should be understood by physicians as caused by Vata and Pitta.
english translation
मध्य में कमल या जलकुम्भी के समान और फुंसियों से भरी हुई, इस अवस्था को "इन्द्रवृद्धा" कहा जाता है, और चिकित्सक इसे वात और पित्त से उत्पन्न समझें।
hindi translation
मण्डलं वृत्तमुत्सन्नं सरक्तं पिडकाचितम् । रुजाकरीं गदर्भिकां तां विद्याद्वातपित्तजाम् । कर्णौ परि समन्ताद्वा पृष्ठे वा पिडकोग्ररुक् । शालूकवत्पनसिकां तां विद्याच्छ्लेष्मवातजाम् ॥१२॥
A circular, raised, reddish region filled with pustules, causing pain, this condition, known as "Gadarbhika," should be understood as caused by Vata and Pitta. When pustules appear around both ears or on the back with intense pain, resembling a lotus root or jackfruit, it should be recognized as caused by Kapha and Vata.
english translation
गोल, उठा हुआ, लाल रंग का और फुंसियों से भरा हुआ, जो दर्द उत्पन्न करता है, इस अवस्था को "गदर्भिका" कहा जाता है, और इसे वात और पित्त से उत्पन्न समझें। जब फुंसियां दोनों कानों के चारों ओर या पीठ पर अत्यधिक दर्द के साथ दिखाई दें, जो कमल के मूल या कटहल जैसी लगती हों, तो इसे कफ और वात से उत्पन्न समझें।
hindi translation
हनुसन्धौ समुद्भूतं शोफमल्परुजं स्थिरम् । पाषाणगर्दभं विद्याद्बलासपवनात्मकम् ॥१३॥
A swelling that appears at the jaw joint, with mild pain and immobility, should be recognized as "Pashanagardabha," caused by an imbalance of strength (Bala) and Vata.
english translation
जबड़े के संधि स्थान पर उत्पन्न होने वाली सूजन, जिसमें हल्का दर्द हो और जो स्थिर हो, उसे "पाषाणगर्दभ" कहा जाता है, और इसे बल और वात के असंतुलन से उत्पन्न समझें।
hindi translation
विसर्पवत् सर्पति यो दाहज्वरकरस्तनुः । अपाकः श्वयथुः पित्तात् स ज्ञेयो जालगर्दभः ॥१४॥
A swelling that spreads like "Visarpa," causing burning sensation and fever but remains thin and non-suppurative, should be known as "Jalagardabha," caused by Pitta.
english translation
जो सूजन विसर्प की तरह फैलती है, जलन और बुखार उत्पन्न करती है, लेकिन पतली होती है और पकती नहीं है, उसे पित्त से उत्पन्न "जालगर्दभ" कहा जाता है।
hindi translation
पिडिकामुत्तमाङ्गस्थां वृत्तामुग्ररुजाज्वराम् । सर्वात्मकां सर्वलिङ्गां जानीयादिरिवेल्लिकाम् ॥१५॥
A round swelling located on the head, causing severe pain and fever, involving all the three doshas and exhibiting symptoms of all, should be known as "Irivellika."
english translation
जो गोल सूजन सिर पर होती है, तीव्र पीड़ा और ज्वर उत्पन्न करती है, तीनों दोषों से युक्त होती है और सभी लक्षण दिखाती है, उसे "इरिवेल्लिका" के नाम से जानना चाहिए।
hindi translation