Skip to content
navigationtools

Sushruta Samhita

Progress:83.2%

x

पनसं सकषायं तु स्निग्धं स्वादुरसं गुरु । मौचं स्वादुरसं प्रोक्तं कषायं नातिशीतलम् । रक्तपित्तहरं वृष्यं रुच्यं श्लेष्मकरं गुरु ॥१८१॥

Panasa (Jackfruit): It is considered to be slightly astringent, oily, sweet, and heavy. It is also described as sweet in taste, slightly astringent, not very cooling, and is beneficial for reducing blood-pitta, increasing vitality, and improving digestion. It is heavy and beneficial for increasing phlegm and improving appetite.

english translation

पनस (कटहल): यह कषाय, स्निग्ध, स्वादु और गुरु होता है। यह स्वाद में भी स्वादु और कषाय है, अत्यधिक शीतल नहीं होता। यह रक्तपित्त को हरता है, बलवर्धक है, रुचिकर है और कफवर्धक गुण रखता है।

hindi translation

द्राक्षाकाश्मर्यमधूकपुष्पखर्जूरप्रभृतीनि ॥१८२॥

Draksha (Grapes), Kashmarya (Raisin), Madhu (Honey), Pushpa (Flower), Khajur (Date), and others.

english translation

द्राक्षा (अंगूर), काश्मर्य (किशमिश), मधू (शहद), पुष्प (फूल), खर्जूर (खजूर), इत्यादि।

hindi translation

रक्तपित्तहराण्याहुर्गुरूणि मधुराणि च । तेषां द्राक्षा सरा स्वर्या मधुरा स्निग्धशीतला ॥१८३॥

Draksha (Grapes) is described as beneficial for alleviating Rakta Pitta, sweet, and cooling. It is also nourishing and smooth.

english translation

द्राक्षा (अंगूर) को रक्तपित्त के इलाज में लाभकारी, मधुर, और ठंडी बताई गई है। यह पोषक और मुलायम भी होती है।

hindi translation

रक्तपित्तज्वरश्वासतृष्णादाहक्षयापहा । हृद्यं मूत्रविबन्धघ्नं पित्तासृग्वातनाशनम् ॥१८४॥

Draksha (Grapes) is beneficial for curing conditions like Rakta Pitta, fever, cough, thirst, burning sensations, and consumption. It is heart-friendly, helps relieve urinary obstruction, and is effective against Pitta, bleeding, and Vata disorders.

english translation

द्राक्षा (अंगूर) रक्तपित्त, ज्वर, खांसी, प्यास, जलन, और क्षय जैसी बीमारियों को दूर करती है। यह हृदय के लिए लाभकारी, मूत्रवृधि में सहायक और पित्त, रक्तस्राव, और वात संबंधी समस्याओं के लिए प्रभावी होती है।

hindi translation

केश्यं रसायनं मेध्यं काश्मर्यं फलमुच्यते । क्षतक्षयापहं हृद्यं शीतलं तर्पणं गुरु ॥१८५॥

Keshya is a medicinal fruit known for its rejuvenating and nourishing properties. It is beneficial for treating wounds, consumption, and is heart-friendly, cooling, and nourishing.

english translation

केश्या एक औषधीय फल है जो अपने पुनर्योवन और पौष्टिक गुणों के लिए जाना जाता है। यह घावों के इलाज, सेवन के लिए फायदेमंद है और हृदय के लिए अनुकूल, शीतल और पौष्टिक है।

hindi translation