Sushruta Samhita
Progress:90.1%
कटुका शर्करा मुस्तमुशीरं चन्दनं शटी । मञ्जिष्ठा मदनं चण्डा त्रायमाणा रसाञ्जनम् ॥२६॥
Katuraka, sugar, mushta, mushira, sandalwood, shati, manjistha, madana, chanda, trayamana, and rasanjana.
english translation
कटुराका, चीनी, मुश्ता, मुशीरा, चंदन, शेट्टी, मंजिष्ठा, मदाना, चंदा, त्रयामा और रसंजना।
hindi translation
kaTukA zarkarA mustamuzIraM candanaM zaTI । maJjiSThA madanaM caNDA trAyamANA rasAJjanam ॥26॥
hk transliteration by Sanscriptबिल्वमध्यं यवानी च फलिनी शक्रजा यवाः । काकोली क्षीरकाकोली जीवकर्षभकावुभौ ॥२७॥
Bilva, middle (of) yavani, fruit-bearing, shakaraja, yavah, kakoli, kshirakakoli, jeevakarshabha, both (kavubhuh).
english translation
बिल्व, मध्य (की) यवनी, फल देने वाली, शकराज, यवः, काकोली, क्षीरकाकोली, जीवकर्षभा, दोनों (कवुभुः)।
hindi translation
bilvamadhyaM yavAnI ca phalinI zakrajA yavAH । kAkolI kSIrakAkolI jIvakarSabhakAvubhau ॥27॥
hk transliteration by Sanscriptतथा मेदा महामेदा ऋद्धिर्वृद्धिर्मधूलिका । निरूहेषु यथालाभमेष वर्गो विधीयते ॥२८॥
Thus, meda, mahameda, ruddhi, vriddhi, madhulika; in the enemas, according to the gain, this category is prescribed.
english translation
इस प्रकार, मेदा, महामेदा, रुद्धि, वृद्धि, मधुलिका; एनीमा में लाभ के अनुसार यह श्रेणी निर्धारित की जाती है।
hindi translation
tathA medA mahAmedA RddhirvRddhirmadhUlikA । nirUheSu yathAlAbhameSa vargo vidhIyate ॥28॥
hk transliteration by Sanscriptस्वस्थे क्वाथस्य चत्वारो भागाः स्नेहस्य पञ्चमः । क्रुद्धेऽनिले चतुर्थस्तु षष्ठः पित्ते कफेऽष्टमः ॥२९॥
In a healthy individual, there are four parts of the decoction, and the fifth is the oil. In a person who is angry, the fourth is for air, and the sixth is for bile, while the eighth is for phlegm.
english translation
एक स्वस्थ व्यक्ति में काढ़े के चार भाग होते हैं और पांचवा भाग तेल होता है। क्रोध करने वाले व्यक्ति में चौथा वायु के लिए, छठा पित्त के लिए और आठवां कफ के लिए होता है।
hindi translation
svasthe kvAthasya catvAro bhAgAH snehasya paJcamaH । kruddhe'nile caturthastu SaSThaH pitte kaphe'STamaH ॥29॥
hk transliteration by Sanscriptसर्वेषु चाष्टमो भागः कल्कानां लवणं पुनः । क्षौद्रं मूत्रं फलं क्षीरमम्लं मांसरसं तथा ॥३०॥
In all cases, the eighth part consists of the paste, which includes salt, vinegar, urine, fruits, milk, sourness, and meat broth.
english translation
सभी मामलों में, आठवें भाग में पेस्ट होता है, जिसमें नमक, सिरका, मूत्र, फल, दूध, खट्टापन और मांस शोरबा शामिल होता है।
hindi translation
sarveSu cASTamo bhAgaH kalkAnAM lavaNaM punaH । kSaudraM mUtraM phalaM kSIramamlaM mAMsarasaM tathA ॥30॥
hk transliteration by Sanscript