Sushruta Samhita
Progress:82.0%
पिच्छाबस्तिर्हितस्तत्र पयसा चैव भोजनम् । सर्पिर्मधुरकैः सिद्धं तैलं चाप्यनुवासनम् ॥४१॥
The enema made from milk is beneficial there, as is food. Ghee prepared with sweet ingredients is also useful, as is oil for anointing.
english translation
वहाँ दूध से बना एनिमा लाभदायक है, भोजन भी लाभदायक है। मीठे पदार्थों से बना घी भी उपयोगी है, तथा अभिषेक के लिए तेल भी।
hindi translation
picchAbastirhitastatra payasA caiva bhojanam । sarpirmadhurakaiH siddhaM tailaM cApyanuvAsanam ॥41॥
hk transliteration by Sanscriptअतितीक्ष्णो निरूहो वा सवाते चानुवासनः । हृदयस्योपसरणं कुरुते चाङ्गपीडनम् ॥४२॥
An extremely sharp enema or one with a severe effect can cause pressure on the heart and may result in pain in the limbs.
english translation
अत्यधिक तीक्ष्ण एनिमा या तीव्र प्रभाव वाला एनिमा हृदय पर दबाव डाल सकता है, तथा अंगों में दर्द उत्पन्न कर सकता है।
hindi translation
atitIkSNo nirUho vA savAte cAnuvAsanaH । hRdayasyopasaraNaM kurute cAGgapIDanam ॥42॥
hk transliteration by Sanscriptदोषैस्तत्र रुजस्तास्ता मदो मूर्च्छाऽङ्गगौरवम् । सर्वदोषहरं बस्तिं शोधनं तत्र दापयेत् ॥४३॥
In that case, the ailments are due to the doshas such as pain, intoxication, fainting, and heaviness in the limbs. The enema that alleviates all doshas should be administered for purification.
english translation
उस स्थिति में, रोग दोषों के कारण होते हैं जैसे दर्द, नशा, बेहोशी, अंगों में भारीपन। शुद्धि के लिए सभी दोषों को दूर करने वाला एनिमा दिया जाना चाहिए।
hindi translation
doSaistatra rujastAstA mado mUrcchA'Ggagauravam । sarvadoSaharaM bastiM zodhanaM tatra dApayet ॥43॥
hk transliteration by Sanscriptरूक्षस्य बहुवातस्य तथा दुःशायितस्य च । बस्तिरङ्गग्रहं कुर्याद्रूक्षो मृद्वल्पभेषजः ॥४४॥
For a person suffering from excessive dryness and a lot of wind, as well as those with severe ailments, the enema should be administered with a gentle and mild medicine that is dry in nature.
english translation
अत्यधिक सूखापन और बहुत अधिक वायु से पीड़ित व्यक्ति, साथ ही गंभीर बीमारियों से ग्रस्त व्यक्ति के लिए, एनिमा को हल्की और शुष्क प्रकृति की औषधि के साथ दिया जाना चाहिए।
hindi translation
rUkSasya bahuvAtasya tathA duHzAyitasya ca । bastiraGgagrahaM kuryAdrUkSo mRdvalpabheSajaH ॥44॥
hk transliteration by Sanscriptतत्राङ्गसादः प्रस्तम्भो जृम्भोद्वेष्टनवेपकाः । पर्वभेदश्च तत्रेष्टाः स्वेदाभ्यञ्जनबस्तयः ॥४५॥
There, the conditions of the body such as stiffness, heaviness, and trembling (or agitation) should be treated with various types of enemas that induce sweating and relaxation.
english translation
वहां, शरीर की स्थिति जैसे अकड़न, भारीपन और कम्पन (या उत्तेजना) का उपचार विभिन्न प्रकार के एनीमा से किया जाना चाहिए जो पसीना लाते हैं और आराम देते हैं।
hindi translation
tatrAGgasAdaH prastambho jRmbhodveSTanavepakAH । parvabhedazca tatreSTAH svedAbhyaJjanabastayaH ॥45॥
hk transliteration by Sanscript