Sushruta Samhita
Progress:12.7%
अभिघाते हृते सन्धिः स्वां याति प्रकृतिं पुनः । घृतदिग्धेन पट्टेन वेष्टयित्वा यथाविधि ॥२१॥
In case of an injury, the joint returns to its original condition. After applying ghee, it should be wrapped properly with a cloth.
english translation
चोट लगने की स्थिति में, जोड़ अपनी मूल स्थिति में वापस आ जाता है। घी लगाने के बाद इसे किसी कपड़े से अच्छी तरह लपेट लेना चाहिए।
hindi translation
abhighAte hRte sandhiH svAM yAti prakRtiM punaH । ghRtadigdhena paTTena veSTayitvA yathAvidhi ॥21॥
hk transliteration by Sanscriptपट्टोपरि कुशान् दत्त्वा यथावद्बन्धमाचरेत् । प्रत्यङ्गभग्नस्य विधिरत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यते ॥२२॥
After placing kusa grass on the cloth, one should perform the binding as appropriate. The treatment for the fractured extremity will be explained next.
english translation
कपड़े पर कुश घास रखकर उचित तरीके से बंधन करना चाहिए। अंगभंग के उपचार के लिए विधि आगे बताई जाएगी।
hindi translation
paTTopari kuzAn dattvA yathAvadbandhamAcaret । pratyaGgabhagnasya vidhirata UrdhvaM pravakSyate ॥22॥
hk transliteration by Sanscriptनखसन्धिं समुत्पिष्टं रक्तानुगतमारया । अवमथ्य स्रुते रक्ते शालिपिष्टेन लेपयेत् ॥२३॥
For a nail fracture accompanied by bleeding, one should thoroughly mix the blood and apply a paste of rice flour.
english translation
खून बहने के साथ नाखून टूटने पर खून को अच्छी तरह मिलाकर चावल के आटे का लेप लगाना चाहिए।
hindi translation
nakhasandhiM samutpiSTaM raktAnugatamArayA । avamathya srute rakte zAlipiSTena lepayet ॥23॥
hk transliteration by Sanscriptभग्नां वा सन्धिमुक्तां वा स्थापयित्वाऽङ्गुलीं समाम् । अणुनाऽऽवेष्ट्य पट्टेन घृतसेकं प्रदापयेत् ॥२४॥
After aligning a fractured or dislocated joint, the finger should be wrapped with a thin bandage and treated with ghee.
english translation
टूटे हुए या उखड़े हुए जोड़ को जोड़ने के बाद उंगली पर पतली पट्टी लपेटनी चाहिए और घी से उपचार करना चाहिए।
hindi translation
bhagnAM vA sandhimuktAM vA sthApayitvA'GgulIM samAm । aNunA''veSTya paTTena ghRtasekaM pradApayet ॥24॥
hk transliteration by Sanscriptअभ्यज्य सर्पिषा पादं तलभग्नं कुशोत्तरम् । वस्त्रपट्टेन बध्नीयान्न च व्यायाममाचरेत् ॥२५॥
The injured foot should be wrapped with a cloth bandage after being anointed with ghee; one should not engage in physical exercise.
english translation
घायल पैर को घी से मलकर कपड़े की पट्टी से लपेटना चाहिए; किसी को शारीरिक व्यायाम नहीं करना चाहिए।
hindi translation
abhyajya sarpiSA pAdaM talabhagnaM kuzottaram । vastrapaTTena badhnIyAnna ca vyAyAmamAcaret ॥25॥
hk transliteration by Sanscript