Skip to content
navigationtools

Sushruta Samhita

Progress:44.1%

x

सचन्दनोत्पलैः स्निग्धैः पैत्तिकं सम्प्रलेपयेत् । पद्मोत्पलमृणालैश्च ससर्जार्जुनवेतसैः ॥३१॥

"Apply a paste made with sandalwood, blue water lily, lotus stalk, sarja, arjuna, and vetasa to treat pitta-related conditions."

english translation

"पित्त से संबंधित विकारों के लिए चंदन, नीले कमल, कमल की डंडी, सरजा, अर्जुन और वेतस से बने लेप का उपयोग करें।"

hindi translation

सर्पिःस्निग्धैः समधुकैः पैत्तिकं सम्प्रलेपयेत् । सेचयेच्च घृतक्षीरशर्करेक्षुमधूदकैः ॥३२॥

"Apply a paste made with ghee and licorice for pitta-related conditions. Bathe the affected area with a mixture of ghee, milk, sugar, sugarcane juice, and honey water."

english translation

"पित्त से संबंधित विकारों के लिए घी और मुलेठी से बना लेप लगाएं। प्रभावित क्षेत्र को घी, दूध, शर्करा, गन्ने का रस और शहद के पानी के मिश्रण से सींचें।"

hindi translation

अथवाऽपि सुशीतेन कषायेण वटादिना । सालाश्वकर्णाजकर्णधवत्वग्भिः कफोत्थितम् ॥३३॥

"Alternatively, treat the kapha-related conditions with a cool decoction prepared from banyan, shala, ashvakarna, ajakarna, and dhava bark."

english translation

"वैकल्पिक रूप से, कफ संबंधी विकारों के लिए वट, साल, अश्वकर्ण, अजिकर्ण और धव की छाल से तैयार ठंडे काढ़े से उपचार करें।"

hindi translation

सुरापिष्टाभिरुष्णाभिः सतैलाभिः प्रलेपयेत् । रजन्यतिविषामुस्तासुरसासुरदारुभिः ॥३४॥

"Apply a warm paste made from fermented barley flour mixed with oil, turmeric, ativisha, musta, surasa, and devadaru."

english translation

"तेल के साथ मिश्रित सुरा-पीठ, हल्दी, अतिविषा, मुस्ता, सुरसा और देवदारु से बनी गर्म लेप को लगाएं।"

hindi translation

सपत्रपाठापत्तूरैरथवा सम्प्रलेपयेत् । सुरसारग्वधाद्योश्च क्वाथाभ्यां परिषेचयेत् ॥३५॥

"Alternatively, apply a paste made from fresh leaves of patha and pattura. Also, perform pouring therapy using a decoction of surasa and aragvadha."

english translation

"वैकल्पिक रूप से, पथ और पत्रूरा के ताजे पत्तों से बने लेप को लगाएं। इसके साथ सुरसा और अर्जवद के काढ़े से अभिषेक करें।"

hindi translation