Natyashastra
Progress:NaN%
कनीयसीग्रहा काचित् सन्निपातग्रहाऽपरा । तथाऽऽकाशग्रहा काचित्त्रिविधा तु ध्रुवा स्मृता ॥ २६॥
Dhruvās are of three classes: Kaniṣṭhikāgrahā, Sannipātāgrahā, and Apagrahā.
english translation
kanIyasIgrahA kAcit sannipAtagrahA'parA । tathA''kAzagrahA kAcittrividhA tu dhruvA smRtA ॥ 26॥
hk transliteration by Sanscriptप्रावेशिकी तु प्रथमा द्वितीयाऽक्षेपिकी स्मृता प्रासाधिकी तृतीया च चतुर्थी चान्तरा ध्रुवा निष्क्रामिकी च विज्ञेया पञ्चमी वृत्तकर्मणि आसामेव प्रवक्ष्यामि छन्दोवृत्तसमन्वितम् गान्धर्वं यन् मया प्रोक्तं स्वरतालपदात्मकम् । पदं तस्य भवेद्वस्तु स्वरतालानुभावकम् ॥ २७॥
The first Dhruvā is known as Prāveśikī, the second is remembered as Ākṣepikī, the third is Prāsādikī, the fourth is Antarā Dhruvā, and the fifth, used in the conclusion of the action, is to be known as Naiṣkrāmikī. I shall explain these along with their metres and rhythmic structures. That Gāndharva which I have described as consisting of notes (svara), time-measure (tāla), and words (pada), its structural basis is called Pada, for it reflects the notes and the tāla.
english translation
prAvezikI tu prathamA dvitIyA'kSepikI smRtA prAsAdhikI tRtIyA ca caturthI cAntarA dhruvA niSkrAmikI ca vijJeyA paJcamI vRttakarmaNi AsAmeva pravakSyAmi chandovRttasamanvitam gAndharvaM yan mayA proktaM svaratAlapadAtmakam । padaM tasya bhavedvastu svaratAlAnubhAvakam ॥ 27॥
hk transliteration by Sanscriptयत्स्यादक्षरसम्बद्धं तत्सर्वं पदसञ्ज्ञितम् । निबद्धं चानिबद्धं च येन तेन द्विधा स्मृतम् ॥ २८॥
Whatever is connected with syllables (akṣara) is called Pada. It is remembered as being of two kinds: regularly composed (nibaddha) and not regularly composed (anibaddha).
english translation
yatsyAdakSarasambaddhaM tatsarvaM padasaJjJitam । nibaddhaM cAnibaddhaM ca yena tena dvidhA smRtam ॥ 28॥
hk transliteration by Sanscriptअतालं च सतालं च द्विप्रकारं तदुच्यते । सतालं च ध्रुवाऽर्थेषु निबद्धं सर्वसाधकम् ॥ २९॥
It is said to be of two kinds: without time-measure (a-tāla) and with time-measure (sa-tāla). That which is with time-measure and regularly composed is fully appropriate for the purposes of the Dhruvā.
english translation
atAlaM ca satAlaM ca dviprakAraM taducyate । satAlaM ca dhruvA'rtheSu nibaddhaM sarvasAdhakam ॥ 29॥
hk transliteration by Sanscriptयत्तु बाक्करणोपेतं सर्वातोद्यानुरञ्जकम् । अतालेन निबद्धं च पदतालं प्रकीर्तितम् ॥ ३०॥
That which is accompanied by instrumental techniques (karaṇas), delights all kinds of musical instruments, and is not bound to a time-measure (a-tāla), is called Pada-tāla.
english translation
yattu bAkkaraNopetaM sarvAtodyAnuraJjakam । atAlena nibaddhaM ca padatAlaM prakIrtitam ॥ 30॥
hk transliteration by Sanscript