Brihat Samhita
एते दक्षिणपार्श्वे स्थानेष्वेवं च वामपार्श्वस्थाः । मेढ्रे शक्रजयन्तौ हृदये ब्रह्मा पिता अङ्घ्रिगतः ॥ ५३-५४ ॥
These Devas hold the right limbs of the Vāstupuruṣa. Similarly, the other Devas hold the left limbs. Indra and Jaya hold his penis; Brahmā his heart and the Pitṛ Devas his feet.
english translation
ete dakSiNapArzve sthAneSvevaM ca vAmapArzvasthAH । meDhre zakrajayantau hRdaye brahmA pitA aGghrigataH ॥ 53-54 ॥
hk transliteration by Sanscript1.
उपनयनाध्यायः
Introductory
2.
सांवत्सरसूत्राध्यायः
The Jyotiṣa (astrologer)
3.
आदित्यचाराध्यायः
On the course of the Sun (āditya-cāra)
4.
चन्द्रचाराध्यायः
On the course of the Moon (candra-cāra)
5.
राहुचाराध्यायः
On the course of Rāhu (rāhu-cāra)
6.
भौमचाराध्यायः
On the course of Mars (bhauma-cāra)
7.
बुधचाराध्यायः
On the course of Mercury (budha-cāra)
8.
बृहस्पतिचाराध्यायः
On the course of Jupiter (bṛhaspati-cāra)
9.
शुक्रचाराध्यायः
On the course of Venus (śukra-cāra)
10.
शनैश्चरचाराध्यायः
On the course of Saturn (śanaiścara-cāra)
11.
केतुचाराध्यायः
On comets (ketu)
12.
अगस्त्यचाराध्यायः
On Canopus (Agastya)
13.
सप्तर्षिचाराध्यायः
On the constellation of Saptarṣi (seven Ṛṣis or Sages)
14.
नक्षत्रकूर्माध्यायः
On Kūrma Vibhāga
15.
नक्षत्रव्यूहाध्यायः
On the Nakṣatras (nakṣatra-vyūha)
16.
ग्रहभक्तियोगाध्यायः
On the planets (graha-bhaktiyoga)
17.
ग्रहयुद्धाध्यायः
On planetary conjunctions (grahayuddha)
18.
शशिग्रहसमागमाध्यायः
On the Moon’s conjunction with the planets (śaśigrahasamāgama)
19.
ग्रहवर्षफलाध्यायः
On planetary years (grahavarṣaphala)
20.
ग्रहशृङ्गाटकाध्यायः
On planetary meetings (grahaśṛṅgāṭaka)
21.
गर्भलक्षणाध्यायः
On the rain-clouds (garbhalakṣaṇa)
22.
गर्भधारणाध्यायः
On rain support days (garbha-dhāraṇa)
23.
प्रवर्षणाध्यायः
On rain (pravarṣaṇa)
24.
रोहिणीयोगाध्यायः
On Rohiṇī-yoga
25.
स्वातियोगाध्यायः
On Svāti-yoga
26.
आषाढीयोगाध्यायः
On Āṣāḍhī-yoga
27.
वातचक्राध्यायः
On the winds (vātacakra)
28.
सद्योवर्षणाध्यायः
Signs of immediate rain (sadyovarṣaṇa)
29.
कुसुमलताध्यायः
On flowers and plants (kusumalatā)
30.
सन्ध्यालक्षणाध्यायः
Signs of Twilight Hours (sandhyā-lakṣaṇa)
31.
दिग्दाहलक्षणाध्यायः
On Digdāha (glow at the horizon)
32.
भूकम्पलक्षणाध्यायः
Signs of an Earthquake (bhūkampa-lakṣaṇa)
33.
उल्कालक्षणाध्यायः
On meteors (ulkā)
34.
परिवेषलक्षणाध्यायः
On Halos (pariveṣa-lakṣaṇa)
35.
इन्द्रायुद्धलक्षणाध्यायः
Signs of Rainbows (indrāyudha-lakṣaṇa)
36.
गन्धर्वनगरलक्षणाध्यायः
Signs of Aerial City (gandharvanagara-lakṣaṇa)
37.
प्रतिसूर्यलक्षणाध्यायः
On Mock Suns (pratisūrya-lakṣaṇa)
38.
रजोलक्षणं इन्सेर्तेद्
On Dust-storms (rajas-lakṣaṇa)
39.
निर्घातलक्षणाध्यायः
On Thunderbolts
40.
सस्यजातकाध्यायः
On Sasya-jātaka (vegetable horoscopy)
41.
द्रव्यनिश्चयाध्यायः
Classification of substances (dravya-niścaya)
42.
अर्घकाण्डाध्यायः
Fluctuation of prices
43.
इन्द्रध्वजसम्पदध्यायः
On Indra-dhvaja (Indra’s banner)
44.
नीराजनाध्यायः
Lustration Ceremony (nīrājanavidhi)
45.
खञ्जनकलक्षणाध्यायः
On the Wagtail (khañjana-kalakṣaṇa)
46.
उत्पाताध्यायः
On Portents or Public Calamity (utpāta-adyāya)
47.
मयूरचित्रकाध्यायः
Motley Miscellany (mayūracitraka)
48.
पुष्यस्नानाध्यायः
Royal bath (puṣyasnāna)
49.
पट्टलक्षणाध्यायः
On Paṭṭa (crown plate)
50.
खड्गलक्षणाध्यायः
On the Sword (khaḍga-lakṣaṇa)
51.
अङ्गविद्याध्याय
Aṅga-vidyā (prediction through limbs)
52.
पिटकलक्षणाध्यायः
On Pimples (piṭaka-lakṣaṇa)
वास्तुविद्या
On House-building (vāstu-vidyā)
54.
दकार्गलाध्यायः
On Undercurrents (dakārgala)
55.
वृक्षायुर्वेदाध्यायः
On Gardening (vṛkṣāyurveda)
56.
प्रासादलक्षणाध्यायः
On the building of temples (prāsāda-lakṣaṇa)
57.
वज्रलेपलक्षणाध्यायः
On durable cement (vajralepa-lakṣaṇa)
58.
प्रतिमालक्षणाध्यायः
On temple idols (pratimā-lakṣaṇa)
59.
वनसम्प्रवेशाध्यायः
On entry into the forest (vanasampraveśa or vanapraveśa)
60.
प्रतिमाप्रतिष्ठापनाध्यायः
Installation of Idols in Temples (pratimā-pratiṣṭhāpana)
61.
गोलक्षणाध्यायः
On the features of Cows (go) and Oxen (vṛṣabha)
62.
श्वलक्षणाध्यायः
On the features of the Dog (śva or śvan-lakṣaṇa)
63.
कुक्कुटलक्षणाध्यायः
On the features of the Cock (Kukkuṭa-lakṣaṇa)
64.
कूर्मलक्षणाध्यायः
On the features of the Turtle/Tortoise (kūrma-lakṣaṇa)
65.
छागलक्षणाध्यायः
On the features of the Goat (chāga-lakṣaṇa)
66.
अश्वलक्षणाध्यायः
On the features of the Horse (aśva-lakṣaṇa)
67.
हस्तिलक्षणाध्यायः
On the features of the Elephant (hasti-lakṣaṇa)
68.
पुरुषलक्षनाध्यायः
On the features of Men (puruṣa-lakṣaṇa)
69.
पञ्चमनुष्यविभागाध्यायः
Signs of the five great men (pañca-puruṣa or pañca-mahāpuruṣa)
70.
कन्यालक्षणाध्यायः
On the features of women (kanyā-lakṣaṇa)
71.
वस्त्रच्छेदलक्षणाध्यायः
Omens from Slits of Garments (vastracheda-lakṣaṇa)
72.
चामरलक्षणाध्यायः
On Chowries (cāmara-lakṣaṇa)
73.
छत्रलक्षणाध्यायः
On Umbrellas (chatra-lakṣaṇa)
74.
स्त्रीप्रशम्साध्यायः
On the praise of Women (strī-praśaṃsā)
75.
सौभाग्यकरणाध्यायः
Winning of Affection (saubhāgya-karaṇa)
76.
कान्दर्पिकाध्यायः
Erotic remedies, Spermatic drugs and Medicines (kāndarpika)
77.
गन्धयुक्त्यध्यायः
Preparation of Perfumes (gandhayukti)
78.
स्त्रीपुंससमायोगाध्यायः
On Sexual Union (puṃstrī-samāyoga)
79.
शय्यासनलक्षणाध्यायः
On Couches and Seats (śayyāsana)
80.
रत्नपरीक्षाध्यायः
On Gems (ratna-parīkṣā)
81.
मुक्तालक्षणाध्यायः
On Pearls (muktā-lakṣaṇa)
82.
पद्मरागलक्षणाद्यायः
On Rubies (padmarāga-lakṣaṇa)
83.
मरकतलक्षणाध्यायः
On Emeralds (marakata-lakṣaṇa)
84.
दीपलक्षणाध्यायः
On Lamps (dīpa-lakṣaṇa)
85.
दन्तकाष्ठलक्षणाध्यायः
On Tooth-brush (dantakāṣṭha-lakṣaṇa)
86.
शाकुनाध्यायः
General rules (śākuna)
87.
शाकुनेऽ+अन्तरचक्राध्यायः
On the circle of Horizon (antara-tcakra)
88.
विरुताध्यायः
On ominous cries (viruta) of Birds and Beasts
89.
श्वचक्राध्यायः
On the circle of Dogs (śvacakra)
90.
शिवारुताध्यायः
On the cry of the Jackal (śivā-ruta)
91.
मृगचेष्टिताध्यायः
Movement of wild animals (mṛga-ceṣṭita)
92.
गवेङ्गिताध्यायः
The Intention of Cows (go-iṅgita)
93.
अश्वेङ्गिताध्यायः
The intention of Horses (aśva-iṅgita)
94.
हस्तिचेष्टिताध्यायः
The Attitude of Elephants (hasti-veṣṭita)
95.
वायसविरुताध्यायः
The cries of Crows (vāyasa-viruta)
96.
शाकुनौत्तराध्यायः
Supplementary to omens (śākuna-uttara)
97.
पाकाध्यायः
On the time of fruition of effects (pāka-adhyāya)
98.
नक्षत्रकर्मगुणाध्यायः
On the constellations (nakṣatra-karmaguṇa)
99.
तिथिकर्मगुणाध्यायः
On lunar days and half lunar days (tith-karmaguṇa)
100.
करणगुणाध्यायः
On the qualities of the Karaṇas (karaṇa-guṇa)
101.
नक्षत्रजातकाध्यायः
On the effects of birth in the Asterisms (nakṣatra-jātaka)
102.
राशिविभागाध्यायः
On the division of the Zodiac into signs (rāśi-vibhāga)
103.
विवाहपटलाध्यायः
Effects of planetary combination on marriage (vivāha-paṭala)
104.
ग्रहगोचराध्यायः
On the transits of planets (graha-gocara)
105.
रूपसत्राध्यायः
On the worship of the stellar deity (rūpasatra)
106.
उपसंहाराध्यायः
Conclusion
107.
शास्त्रानुक्रमणी
Table of contents in this science
एते दक्षिणपार्श्वे स्थानेष्वेवं च वामपार्श्वस्थाः । मेढ्रे शक्रजयन्तौ हृदये ब्रह्मा पिता अङ्घ्रिगतः ॥ ५३-५४ ॥
These Devas hold the right limbs of the Vāstupuruṣa. Similarly, the other Devas hold the left limbs. Indra and Jaya hold his penis; Brahmā his heart and the Pitṛ Devas his feet.
english translation
ete dakSiNapArzve sthAneSvevaM ca vAmapArzvasthAH । meDhre zakrajayantau hRdaye brahmA pitA aGghrigataH ॥ 53-54 ॥
hk transliteration by Sanscript