Skip to content
navigationtools

Sushruta Samhita

Progress:15.2%

x

अथातो वातव्याधिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ॥१॥

Now we shall discourse on the medical treatment of nervous disorders.

english translation

अब हम वात व्याधि (नर्वस डिसऑर्डर) के चिकित्सा का वर्णन करेंगे।

hindi translation

यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ॥२॥

As said by Lord Dhanvantari.

english translation

जैसा कि भगवान धन्वंतरि ने कहा है।

hindi translation

आमाशयगते वाते च्छर्दयित्वा यथाक्रमम् । देयः षड्धरणो योगः सप्तरात्रं सुखाम्बुना ॥३॥

When the aggravated Vata is lodged in the stomach, after inducing vomiting, the Shad-Dharana Yoga should be administered with tepid water for seven days.

english translation

आमाशय में स्थित वात को पहले वमन द्वारा निकालकर, क्रम से सात दिनों तक शड्धरण योग को गुनगुने जल के साथ देना चाहिए।

hindi translation

चित्रकेन्द्रयवे पाठा कटुकाऽतिविषाऽभया । वातव्याधिप्रशमनो योगः षड्धरणः स्मृतः ॥४॥

A compound of Citraka, Indra-yava, Patha, Katuka, Ativisha, and Abhaya, known as Shad-Dharana Yoga, is remembered as a remedy for subduing Vata disorders.

english translation

चित्रक, इंद्र-यव, पथ, कटुका, अतिविषा और अभय का एक यौगिक, जिसे षड-धारणा योग के रूप में जाना जाता है, वात विकारों को वश में करने के उपाय के रूप में याद किया जाता है।

hindi translation

पक्वाशयगते चापि देयं स्नेहविरेचनम् । बस्तयः शोधनीयाश्च प्राशाश्च लवणोत्तराः ॥५॥

When Vata is lodged in the intestines, oily purgatives should be administered, followed by cleansing enemas. A diet rich in salt should be given thereafter.

english translation

जब वात आंतों में जमा हो जाता है, तो तैलीय विरेचक देना चाहिए, इसके बाद सफाई एनीमा देना चाहिए। इसके बाद नमक से भरपूर आहार देना चाहिए।

hindi translation