Natyashastra
Progress:NaN%
अवाङ्मुखत्वं निर्भुग्नं व्याभुग्नं किञ्चिदायतम् । विश्लिष्टोष्ठं च विवृतमुद्वाह्युत्क्षिप्तमेव च ॥ १५६॥
Nirbhugna—(the mouth) very much crooked Bhugna = Vyābhugna—(the mouth) slightly spread out. Vivṛta—the mouth with the lips kept apart. Udvāhī—(the mouth) turned up.
english translation
avAGmukhatvaM nirbhugnaM vyAbhugnaM kiJcidAyatam । vizliSToSThaM ca vivRtamudvAhyutkSiptameva ca ॥ 156॥
hk transliteration by Sanscriptविनिवृत्तमसूयायामीर्ष्याक्रोधकृतेन च । अवज्ञाविवृतादौ च स्त्रीणा कार्या प्रयोक्तृभिः ॥ १५७॥
Uses of the mouth: Vinivṛtta—in women’s envy, jealousy, anger, contempt and bashfulness and the like.
english translation
vinivRttamasUyAyAmIrSyAkrodhakRtena ca । avajJAvivRtAdau ca strINA kAryA prayoktRbhiH ॥ 157॥
hk transliteration by Sanscriptविधुतं वारणे चैव नैवमित्येवमादिषु । निर्भुग्नं चापि विज्ञेयं गम्भीरालोकनादिषु ॥ १५८॥
Vidhuta—in restraining, saying ‘not so’ and the like. Nirbhugna—in looking into depth and the like.
english translation
vidhutaM vAraNe caiva naivamityevamAdiSu । nirbhugnaM cApi vijJeyaM gambhIrAlokanAdiSu ॥ 158॥
hk transliteration by Sanscriptभुग्नं लजान्विते योज्यं यतीनां तु स्वभावजम् । निर्वेदौत्सुक्यचिन्तासु नये च विनिमन्त्रणे ॥ १५९॥
Bhugna—in being ashamed, despondency, impatience, anxiety, summoning. It is natural for the ascetics.
english translation
bhugnaM lajAnvite yojyaM yatInAM tu svabhAvajam । nirvedautsukyacintAsu naye ca vinimantraNe ॥ 159॥
hk transliteration by Sanscriptविवृत्तं चापि विज्ञेयं हास्यशोकभयादिषु । स्त्रीणामुद्वाहि लीलायां गर्वे गच्छत्यनादरे ॥१६०॥
Vivṛta—in laughter, sorrow and fear. Udvāhī—in sportiveness and pride of women, in saying ‘go away,’ and disregard, in saying ‘so indeed’ and angry words.
english translation
vivRttaM cApi vijJeyaM hAsyazokabhayAdiSu । strINAmudvAhi lIlAyAM garve gacchatyanAdare ॥160॥
hk transliteration by Sanscript