Natyashastra
Progress:NaN%
कम्पनं वेपनं शीतभयरोषजवादिषु । स्त्रीअणां विलासे विव्वोके विसर्गो रञ्जने तथा ॥ १४६॥
Kampana (trembling)—in pain, cold, fear, anger, japa and the like. Visarga (spreading out)—in women’s amour, affected indifference and painting of lips.
english translation
kampanaM vepanaM zItabhayaroSajavAdiSu । strIaNAM vilAse vivvoke visargo raJjane tathA ॥ 146॥
hk transliteration by Sanscriptविनिगूहनमायासे सन्दष्टं क्रोधकर्मसु । समुद्गस्त्वनुकम्पायां चुम्बने चाभिनन्दने ॥१४७॥
Vinigūhana (concealing)—in making efforts. Sandaṣṭaka (biting)—in manifestation of anger. Samudgaka (contracting)—in pity, kissing and greeting.
english translation
vinigUhanamAyAse sandaSTaM krodhakarmasu । samudgastvanukampAyAM cumbane cAbhinandane ॥147॥
hk transliteration by Sanscriptइत्योष्ठकर्माण्युक्तानि चिबुकस्य निबोधत । कुट्टनं खण्डनं छिन्नं चुक्कितं लेहनं समम् ॥ १४८॥
So much about the gestures of lips; now listen about those of the chin; (they are): Kuṭṭana, Khaṇḍana, Chinna, Cukṣita, Lehita, Sama and Daṣṭa.
english translation
ityoSThakarmANyuktAni cibukasya nibodhata । kuTTanaM khaNDanaM chinnaM cukkitaM lehanaM samam ॥ 148॥
hk transliteration by Sanscriptदष्टं च दन्तक्रियया चिबुकं त्विह लक्ष्यते । कुट्टनं दन्तसंघर्षः संस्फोटः खण्डनं मुहुः ॥ १४९॥
and Daṣṭa. Kuṭṭana—when the upper teeth clatter with the lower ones. Khaṇḍana—when (the two lips) repeatedly come together with each other.
english translation
daSTaM ca dantakriyayA cibukaM tviha lakSyate । kuTTanaM dantasaMgharSaH saMsphoTaH khaNDanaM muhuH ॥ 149॥
hk transliteration by Sanscriptछिन्नं तु गाढसंश्लेषश्चुक्कितं दूरविच्युतिः । लेहनं जिह्वया लेहः किञ्चित् श्लेषः समं भवेत् ॥१५०॥
Chinna—when (the two lips) very closely meet each other. Cukṣita—when (the two lips) are held widely apart. Lehita—in licking the (lips) with the tongue. Sama—when (the two lips) slightly parted from each other.
english translation
chinnaM tu gADhasaMzleSazcukkitaM dUravicyutiH । lehanaM jihvayA lehaH kiJcit zleSaH samaM bhavet ॥150॥
hk transliteration by Sanscript