Natyashastra
Progress:NaN%
विस्मयार्थेषु हर्षे च वीरे च प्रसृतं स्मृतम् । अनिष्टदर्शने गन्धे रसे स्पर्शे च कुञ्चितम् ॥ ११६॥
Prasṛta (expanding)—in objects causing wonder, joy, and heroism. Kuñcita (contracted)—in seeing undesired objects. ॥ sweet॥ scent, flavour and touch.
english translation
vismayArtheSu harSe ca vIre ca prasRtaM smRtam । aniSTadarzane gandhe rase sparze ca kuJcitam ॥ 116॥
hk transliteration by Sanscriptशृङ्गारे च समं कार्यमीर्ष्यासु स्फुरितं तथा । सुप्तमूर्च्छितवातोष्णधूमवर्षाञ्जनार्तिषु ॥ ११७॥
Sama (level)—in love. Sphurita (throbbing)—in jealousy.
english translation
zaRGgAre ca samaM kAryamIrSyAsu sphuritaM tathA । suptamUrcchitavAtoSNadhUmavarSAJjanArtiSu ॥ 117॥
hk transliteration by Sanscriptनेत्ररोगे च पिहितमभिघाते विताडितम् । इत्येवं रसभावेषु तारकापुटयोर्विधिः ॥ ११८॥
Pihita (resting)—in dreaming, fainting, affliction due to storm, hot smoke, rains and collyrium and eye-disease. Vitāḍita (driven)—in accidental injury. These are the uses of eyeballs and eyelids in expressing the Sentiments and the States.
english translation
netraroge ca pihitamabhighAte vitADitam । ityevaM rasabhAveSu tArakApuTayorvidhiH ॥ 118॥
hk transliteration by Sanscriptकार्यानुगतमस्यैव भ्रुवोः कर्म निबोधत । उत्क्षेपः पातनश्चैव भ्रुकुटी चतुरं भ्रुवोः ॥११९॥
Now, listen about the gestures of eyebrows, which accord with those of the eyeballs and the eyelids. ॥ They॥ are seven in number and are as follows: Utkṣepa (raising), Pātana (lowering), Bhrukuṭī (knitting), Catura (clever),
english translation
kAryAnugatamasyaiva bhruvoH karma nibodhata । utkSepaH pAtanazcaiva bhrukuTI caturaM bhruvoH ॥119॥
hk transliteration by Sanscriptकुञ्चितं रेचितं चैव सहजं चेति सप्तधा । भ्रुवोरुन्नतिरुत्क्षेपः सममेकैकशोऽपि वा॥१२०॥
Kuñcita (contracted), Recita (moving) and Sahaja (natural). Utkṣepa (raising)—raising of eyebrows simultaneously or one by one.
english translation
kuJcitaM recitaM caiva sahajaM ceti saptadhA । bhruvorunnatirutkSepaH samamekaikazo'pi vA॥120॥
hk transliteration by Sanscript