Natyashastra
Progress:NaN%
ध्रुवासञ्ज्ञानि यानि स्युर्नारदप्रमुखैर्द्विजैः । गीताङ्गानि तु सर्वाणि विनियुक्तान्यनेकशः ॥ १॥
Listen now from me about those types (of songs) which have been called Dhruvās by Brāhmaṇas such as Nārada and others.
english translation
dhruvAsaJjJAni yAni syurnAradapramukhairdvijaiH । gItAGgAni tu sarvANi viniyuktAnyanekazaH ॥ 1॥
hk transliteration by Sanscriptया ऋचः पाणिका गाथाः सप्तरूपाङ्ग एव च । सप्तरूपप्रमाणं हि तद्ध्रुवेत्यभिसञ्ज्ञिमम् ॥ २॥
The Ṛk (ṛcaḥ), Pāṇikā and Gāthā, and the Seven traditional Types of songs which have seven different measures, are called Dhruvās.
english translation
yA RcaH pANikA gAthAH saptarUpAGga eva ca । saptarUpapramANaM hi taddhruvetyabhisaJjJimam ॥ 2॥
hk transliteration by Sanscriptएभ्यस्त्वङ्गान्यथोद्धृत्य नानाच्छन्दःकृतानि तु । ध्रुवात्वं यानि गच्छन्ति तानि वक्ष्याम्यहं पुनः ॥ ३॥
From these types, when various forms (songs) are created in different metres, those which attain the character of Dhruvā—these I shall now describe.
english translation
ebhyastvaGgAnyathoddhRtya nAnAcchandaHkRtAni tu । dhruvAtvaM yAni gacchanti tAni vakSyAmyahaM punaH ॥ 3॥
hk transliteration by Sanscriptमुखं प्रतिमुखं चैव वैहायसकमेव तु । स्थितप्रवृत्ते वज्रं च सन्धिः संहरणं तथा ॥ ४॥
The Mukha, Pratimukha, Vaihāyasaka, Sthita, Pravṛtta, Vajra, Sandhi, and Saṃharaṇa are parts (aṅgas) of the Dhruvā songs.
english translation
mukhaM pratimukhaM caiva vaihAyasakameva tu । sthitapravRtte vajraM ca sandhiH saMharaNaM tathA ॥ 4॥
hk transliteration by Sanscriptप्रस्तारो माषघातः स्यादुपर्वतनमेव च । उपघातः प्रवेणी च चतुरश्रं सुशीर्षकम् ॥ ५॥
Prastāra, Māṣaghāta, Upavartana, Upaghāta, Praveṇī, Caturasra, and Śīrṣaka—these too are (included as) parts of the Dhruvā songs.
english translation
prastAro mASaghAtaH syAduparvatanameva ca । upaghAtaH praveNI ca caturazraM suzIrSakam ॥ 5॥
hk transliteration by Sanscript