Charak Samhita
Progress:NaN%
पटोलपत्रमुद्गानां रसमामलकस्य च । पाययेत घृतोन्मिश्रं नरं वीसर्पपीडितम् ॥६१॥
Physician should administer patola patra (Trichosanthes dioica Roxb.), mudga (green gram) and amalaki juice (Emblica officinalis) mixed with ghee.
english translation
paTolapatramudgAnAM rasamAmalakasya ca । pAyayeta ghRtonmizraM naraM vIsarpapIDitam ॥61॥
hk transliteration by Sanscriptयच्च सर्पिर्महातिक्तं पित्तकुष्ठनिबर्हणम् । निर्दिष्टं तदपि प्राज्ञो दद्याद्वीसर्पशान्तये ॥६२॥
॥ Formulations for dosha situated in koshtha, pitta dominant visarpa and virechana॥ The mahatikta ghritam indicated in paittika kustha should also be given by the intelligent physician for the alleviation of visarpa.
english translation
yacca sarpirmahAtiktaM pittakuSThanibarhaNam । nirdiSTaM tadapi prAjJo dadyAdvIsarpazAntaye ॥62॥
hk transliteration by Sanscriptत्रायमाणाघृतं सिद्धं गौल्मिके यदुदाहृतम् । विसर्पाणां प्रशान्त्यर्थं दद्यात्तदपि बुद्धिमान् ॥६३॥
Trayamana ghritam of tested efficacy mentioned in the treatment of gulma should be administered by the brilliant physician to alleviate visarpa.
english translation
trAyamANAghRtaM siddhaM gaulmike yadudAhRtam । visarpANAM prazAntyarthaM dadyAttadapi buddhimAn ॥63॥
hk transliteration by Sanscriptत्रिवृच्चूर्णं समालोड्य सर्पिषा पयसाऽपि वा । घर्माम्बुना वा संयोज्य मृद्वीकानां रसेन वा ॥६४॥
The powder of trivritta (Operculina turpethum Linn) mixed with ghee or milk or hot water or mridvika (Vitis vinifera Linn) juice should be administered for
english translation
trivRccUrNaM samAloDya sarpiSA payasA'pi vA । gharmAmbunA vA saMyojya mRdvIkAnAM rasena vA ॥64॥
hk transliteration by Sanscriptविरेकार्थं प्रयोक्तव्यं सिद्धं वीसर्पनाशनम् । त्रायमाणाशृतं वाऽपि पयो दद्याद्विरेचनम् ॥६५॥
virechana and is tested to alleviate visarpa or trayamana (Gentiana kurroo) decocted with milk should be given for virechana.
english translation
virekArthaM prayoktavyaM siddhaM vIsarpanAzanam । trAyamANAzRtaM vA'pi payo dadyAdvirecanam ॥65॥
hk transliteration by Sanscript