Charak Samhita
Progress:NaN%
बस्तिभिर्गुटिकाचूर्णक्षारारिष्टगणैरपि। श्लैष्मिकः कृतमूलत्वाद्यस्य गुल्मो न शाम्यति ॥६१॥
basti, pills, powder, kshara and arishta due to its firm root in the body, then first bloodletting should be done and then cauterization with such means as arrow head should be done
english translation
bastibhirguTikAcUrNakSArAriSTagaNairapi। zlaiSmikaH kRtamUlatvAdyasya gulmo na zAmyati ॥61॥
hk transliteration by Sanscriptतस्य दाहो हृते रक्ते शरलोहादिभिर्हितः। औष्ण्यात्तैक्ष्ण्याच्च शमयेदग्निर्गुल्मे कफानिलौ ॥६२॥
The fire heat due to its hot and sharp properties relieves kapha and vata in gulma, which in turn leads to dissolving the mass of gulma
english translation
tasya dAho hRte rakte zaralohAdibhirhitaH। auSNyAttaikSNyAcca zamayedagnirgulme kaphAnilau ॥62॥
hk transliteration by Sanscriptतयोः शमाच्च सङ्घातो गुल्मस्य विनिवर्तते। दाहे धान्वन्तरीयाणामत्रापि भिषजां बलम् ॥६३॥
Cauterization comes under the purview of the surgeon and the use of kshara is the field of specialist in kshara karma
english translation
tayoH zamAcca saGghAto gulmasya vinivartate। dAhe dhAnvantarIyANAmatrApi bhiSajAM balam ॥63॥
hk transliteration by Sanscriptक्षारप्रयोगे भिषजां क्षारतन्त्रविदां बलम् व्यामिश्रदोषे व्यामिश्र एष एव क्रियाक्रमः ॥६४॥
If the gulma is due to two dosha then the mix treatment of the involved two dosha should be done
english translation
kSAraprayoge bhiSajAM kSAratantravidAM balam vyAmizradoSe vyAmizra eSa eva kriyAkramaH ॥64॥
hk transliteration by Sanscriptसिद्धानतः प्रवक्ष्यामि योगान् गुल्मनिबर्हणान्। त्र्यूषणत्रिफलाधान्यविडङ्गचव्यचित्रकैः ॥६५॥
Now the specific preparations for the cure of gulma will be described ॥ Tryushanadi-ghritam॥ Ghee prepared with a paste of trayushna (dry ginger, black and long pepper), triphala, coriander, vidanga, chavya and chitraka
english translation
siddhAnataH pravakSyAmi yogAn gulmanibarhaNAn। tryUSaNatriphalAdhAnyaviDaGgacavyacitrakaiH ॥65॥
hk transliteration by Sanscript