Astanga Hrudaya
Progress:69.8%
वायुर्मांसवसामज्जमस्तुलुङ्गानि शोषयेन् । शल्यापाये विनिर्गच्चन् श्वासात्कासाच्च हन्त्यसून् ॥ ५६ ॥
Injury to them will cause death when the arrow (foreign body) is removed, by the exit of vayu; or when Mamsa, Vasa, majja and mastulunga get dried up, leading to development of dyspnoea and cough and destroys the life (of the person)
english translation
vAyurmAMsavasAmajjamastuluGgAni zoSayen । zalyApAye vinirgaccan zvAsAtkAsAcca hantyasUn ॥ 56 ॥
hk transliteration by Sanscriptफणावपाङ्गौ विधुरे नीले मन्ये कृकाटिके । अंसांसफलकावर्तविटपोर्वीकुकुन्दराः ॥ ५७ ॥
Vaikalyakara marma – vital spots which cause distortion or disability: Phana (2), Apanga (2), Vidhura (2), Nila (2), Manya (2), Krkatika (2), Amsa (2), Amsaphalaka (2), Avarta (2), Vitapa (2), urvi (4), Kukundara (2),
english translation
phaNAvapAGgau vidhure nIle manye kRkATike । aMsAMsaphalakAvartaviTaporvIkukundarAH ॥ 57 ॥
hk transliteration by Sanscriptसजानुलोहिताक्षाणिकक्षाधृक्कूर्चकूर्पराः । वैकल्यमिति चत्वारि चत्वारिंशच्च कुर्वते ॥ ५८ ॥
Janu (2), lohitaksa (4), Ani (4), kaksadara (2), Kurca (4), and Kurpara (2), these forty-four are Vaikalyakara (causing distortion, irregularity etc);
english translation
sajAnulohitAkSANikakSAdhRkkUrcakUrparAH । vaikalyamiti catvAri catvAriMzacca kurvate ॥ 58 ॥
hk transliteration by Sanscriptहरन्ति तान्यपि प्राणान् कदाचिदभिघाततः । अष्टौ कूर्चशिरोगुल्फमणिबन्धा रुजाकराः॥५९॥
they might also take away (destroy) the life sometimes when injured Rujakara marma – vital spots which cause pain: Kurcasira (4), Gulpha (2), manibandha (2) – these eight are Rujakara (causing pain)
english translation
haranti tAnyapi prANAn kadAcidabhighAtataH । aSTau kUrcazirogulphamaNibandhA rujAkarAH॥59॥
hk transliteration by Sanscriptतेषां विटपकक्षाधृगुर्व्यः कूर्चशिरांसि च । द्वादशाङ्गुलमानानि द्व्यङ्गुले मणिबन्धने ॥ ६० ॥
Marma pramana – size of the vital spots: Among them, Vitapa, Kaksadhara, Urvi, Kurcasira are twelve angula (finger breath) in size; Manibandha,
english translation
teSAM viTapakakSAdhRgurvyaH kUrcazirAMsi ca । dvAdazAGgulamAnAni dvyaGgule maNibandhane ॥ 60 ॥
hk transliteration by Sanscript