Astanga Hrudaya
Progress:24.5%
जीवन्तीं मधुकं द्राक्षां फलानि कुटजस्य च। पुष्कराह्वं शठीं कृष्णां व्याघ्रीं गोक्षुरकं बलाम्॥१६॥
jīvantīṃ – Leptadenia reticulata,madhukaṃ – Glycyrrhiza glabra,drākṣāṃ – Vitis vinifera,phalāni kuṭajasya ca – Fruits of Holarrhena antidysenterica,puṣkarāhvaṃ – Inula racemosa,śaṭhīṃ – Curcuma zedoaria,kṛṣṇāṃ – Piper longum,vyāghrīṃ – Solanum xanthocarpum,gokṣurakaṃ – Tribulus terrestris,balām – Sida cordifolia,
english translation
jIvantIM madhukaM drAkSAM phalAni kuTajasya ca। puSkarAhvaM zaThIM kRSNAM vyAghrIM gokSurakaM balAm॥16॥
hk transliteration by Sanscriptनीलोत्पलं तामलकीं त्रायमाणां दुरालभाम् । कल्कीकृत्य घृतं पक्वं रोगराजहरं परम् ॥ १७ ॥
nīlotpalaṃ – Nymphaea nouchali,tāmalakīṃ – Phyllanthus fraternus,trāyamāṇāṃ – Gentiana kurroo,durālabhām – Fagonia cretica, (all these) made into pasteand ghee processed with them (when used)is the best in curing the king of diseases (pulmonary tuberculosis).
english translation
nIlotpalaM tAmalakIM trAyamANAM durAlabhAm । kalkIkRtya ghRtaM pakvaM rogarAjaharaM param ॥ 17 ॥
hk transliteration by Sanscriptघृतं खर्जूरमृद्वीकामधुकैः सपरूषकैः । सपिप्पलीकं वैस्वर्यकासश्वासज्वरापहम् ॥ १८ ॥
Medicated ghee prepared withkharjūra – Phoenix dactylifera,mṛdvīkā – Vitis vinifera,madhuka – Glycyrrhiza glabra,saparūṣak – Grewia asiatica, pippalīka – Piper longum vaisvarya – cures hoarseness of voice,kāsa – cough,śvāsa – dysponeajvara – and fever.
english translation
ghRtaM kharjUramRdvIkAmadhukaiH saparUSakaiH । sapippalIkaM vaisvaryakAsazvAsajvarApaham ॥ 18 ॥
hk transliteration by Sanscriptदशमूलशृतात्क्षीरात्सर्पिर्यदुदियान्नवम् । सपिप्पलीकं सक्षौद्रं तत्परं स्वरबोधनम् ॥ १९ ॥
Milk is cooked with daśamūla – group of 10 herbs and fresh ghee obtained from it (boiled milk is churned butter obtained and melted) added with pippalīka – Piper longum and honey is best to restore the voice,
english translation
dazamUlazRtAtkSIrAtsarpiryadudiyAnnavam । sapippalIkaM sakSaudraM tatparaM svarabodhanam ॥ 19 ॥
hk transliteration by Sanscriptशिरःपार्श्वांसशूलघ्नं कासश्वासज्वरापहम् । पञ्चभिः पञ्चमूलैर्वा शृताद्यदुदियाद्घृतम् ॥ २० ॥
relieve the pain of the head, flanks and shoulders; kāsa – cough, dysponea, jvara – fever. Ghee obtained from milk boiled with herbs of the five Panchamula (vide chapter 6 of Sutrasthana) (acts similarly)
english translation
ziraHpArzvAMsazUlaghnaM kAsazvAsajvarApaham । paJcabhiH paJcamUlairvA zRtAdyadudiyAdghRtam ॥ 20 ॥
hk transliteration by Sanscript